Nguyễn Thị Mến – Những bước chân không tiếng súng
Không phải tất cả những người góp sức cho cuộc kháng chiến đều đứng ở nơi có tiếng súng. Có những người phụ nữ lặng lẽ làm nhiệm vụ phía sau, vận chuyển, chăm sóc, liên lạc và giữ gìn hậu phương. Câu chuyện về Nguyễn Thị Mến gợi nhắc hình ảnh những bước chân âm thầm nhưng bền bỉ, góp phần tạo nên sức mạnh của một thời hoa lửa.
Trong chiến tranh, người ta thường nhớ đến những trận đánh.
Nhớ tiếng súng.
Nhớ những đoàn quân hành quân ra trận.
Nhớ những người lính đứng giữa chiến trường.
Nhưng ít người nhìn thấy hết những bước chân lặng lẽ phía sau.
Đó là những bước chân của những người phụ nữ.
Nguyễn Thị Mến cũng có những bước chân như thế.
Cô không mang theo những điều lớn lao khi bắt đầu công việc của mình. Chỉ là một chiếc túi nhỏ, đôi dép đã cũ và một ý nghĩ giản dị: làm được gì cho đồng đội thì cố gắng làm.
Công việc thời chiến không bao giờ nhẹ nhàng.
Một chuyến đi có thể kéo dài nhiều giờ.
Một đoạn đường quen thuộc hôm qua hôm nay có thể đã trở thành nơi nguy hiểm.
Có khi phải đi trong đêm.
Có khi phải vượt qua những đoạn đường lầy lội.
Có khi vừa hoàn thành một nhiệm vụ đã phải lập tức tiếp tục nhiệm vụ khác.
Mến dần quen với những điều ấy.
Cô hiểu rằng mỗi chuyến đi của mình đều có ý nghĩa.
Một túi thuốc đến đúng nơi có thể giúp một người bị thương.
Một phần lương thực được chuyển đến đúng lúc có thể giúp cả đơn vị vượt qua một ngày khó khăn.
Một tin tức được chuyển đi kịp thời có thể bảo đảm an toàn cho nhiều người.
Những việc ấy không tạo ra tiếng vang.
Nhưng chiến tranh được làm nên từ rất nhiều công việc âm thầm như vậy.
Có những buổi chiều, Mến trở về khi trời đã tối.
Cô ngồi xuống bên một góc nhỏ, tháo đôi dép đã lấm đầy bùn đất.
Đôi chân mỏi nhừ.
Nhưng ngày mai vẫn còn nhiệm vụ.
Không ai hỏi mình có mệt không.
Và cũng chẳng ai có thời gian để than mệt.
Mọi người chỉ động viên nhau:
“Cố thêm một chút.”
Chỉ một câu đơn giản.
Nhưng đủ để người ta đứng dậy.
Có lần, Mến nhìn thấy một người đồng đội trẻ đang ngồi viết thư về nhà.
Cô hỏi:
“Nhớ nhà lắm phải không?”
Người ấy cười:
“Nhớ chứ. Nhưng chắc nhà mình cũng đang chờ.”
Mến im lặng.
Cô cũng nhớ.
Nhớ mẹ.
Nhớ quê.
Nhớ những ngày tháng mà việc đi từ nhà ra đầu làng cũng đã là một niềm vui.
Nhưng rồi cô nghĩ:
Nếu tất cả đều trở về nhà, ai sẽ tiếp tục công việc?
Vậy là cô lại đứng lên.
Lại khoác chiếc túi lên vai.
Lại bước đi.
Những bước chân ấy cứ nối tiếp nhau qua ngày tháng.
Không tiếng vỗ tay.
Không có ánh đèn sân khấu.
Chỉ có con đường đất, những cánh rừng, những đêm dài và niềm tin vào ngày mai.
Có những người đồng đội sau đó không trở về.
Mỗi lần nghe tin một người đã hy sinh, Mến lại lặng người.
Cô nhớ những cuộc trò chuyện ngắn ngủi.
Nhớ những lần cùng nhau nghỉ chân.
Nhớ lời hẹn sau chiến tranh sẽ gặp lại.
Có những lời hẹn mãi mãi không thành.
Nhưng chính những mất mát ấy càng khiến Mến hiểu rằng mỗi ngày mình còn sống, còn được làm nhiệm vụ là một điều quý giá.
Cô phải bước tiếp.
Không chỉ cho mình.
Mà còn cho những người đã không thể bước tiếp.
Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc.
Những bước chân từng đi giữa rừng sâu, đường đất và khói lửa trở về với cuộc sống bình thường.
Có thể không ai còn nhớ chính xác Mến đã đi bao nhiêu con đường.
Đã thực hiện bao nhiêu chuyến đi.
Đã vượt qua bao nhiêu đêm dài.
Nhưng lịch sử được tạo nên không chỉ bởi những điều được ghi thật lớn trên trang sách.
Lịch sử còn được tạo nên bởi những con người bình dị đã làm tốt phần việc của mình trong những thời khắc khó khăn nhất.
Nguyễn Thị Mến là hình ảnh gợi nhắc về những con người như thế.
Những bước chân không tiếng súng nhưng không kém phần quan trọng.
Những bước chân của người phụ nữ đi qua thời chiến bằng sự bền bỉ.
Những bước chân mang theo tình đồng đội, tình quê hương và trách nhiệm với đất nước.
Hôm nay, khi đất nước sống trong hòa bình, những con đường ấy đã đổi thay.
Nhưng mỗi bước chân của thế hệ trẻ hôm nay trên những con đường quê hương đều có thể được xem như sự tiếp nối.
Không cần phải đứng giữa chiến trường.
Không cần phải đối mặt với bom đạn.
Chỉ cần sống có trách nhiệm, biết cống hiến và biết trân trọng hòa bình.
Bởi những gì thế hệ trước để lại không chỉ là một đất nước hòa bình.
Mà còn là một bài học về cách con người sống vì nhau trong những thời khắc khó khăn nhất.


