Nguyễn Thị Minh Châu - Nữ trưởng công an xã anh hùng trên đất lửa Quỳnh Lưu

Trong số những đóa hoa kiên cường nở rực rỡ giữa mưa bom bão đạn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bà Nguyễn Thị Minh Châu là một trường hợp vô cùng hiếm hoi và đặc biệt. Trở thành Trưởng Công an xã khi tuổi đời còn rất trẻ, bà là nữ cán bộ công an xã duy nhất tại tỉnh Nghệ An vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới vừa tròn 25 tuổi.

Bà Nguyễn Thị Minh Châu sinh năm 1945 trong một gia đình bần nông nghèo khó, đông con tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Tuổi thơ của bà là một chuỗi những ngày gian khó: người mẹ kính yêu qua đời sớm, người cha sức khỏe đau yếu triền miên, cô thiếu nữ Minh Châu khi ấy đã phải lớn lên cùng những ngày lam lũ mò cua, bắt ốc, gánh gồng mưu sinh trên khắp các nẻo đường để chắt chiu từng đồng nuôi các em khôn lớn. Gian khổ, nhọc nhằn là vậy, nhưng trong tâm hồn cô gái trẻ vẫn luôn sục sôi nhiệt huyết cách mạng. Bà hăng hái tham gia phong trào đoàn thể tại địa phương và sớm bén duyên với lực lượng giữ gìn an ninh trật tự.

Năm 19 tuổi, bằng sự năng nổ và trách nhiệm, bà Châu chính thức trở thành công an viên xã Quỳnh Hồng. Nhờ năng lực công tác xuất sắc cùng lối sống gương mẫu, chỉ vài năm sau, chị được cấp ủy và nhân dân tin tưởng giao giữ cương vị Phó Trưởng Công an xã rồi kiêm luôn Trưởng Công an xã kiêm Phó Chủ tịch UBND xã khi mới bước sang tuổi 22 – một trọng trách nặng nề trên một địa bàn nóng bỏng mà hiếm có ai ở độ tuổi trang lứa ngày ấy dám nghĩ tới.

Trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ, xã Quỳnh Hồng nằm ở vị trí xung yếu trên trục Quốc lộ 1, sát cạnh ga Giát – một trong những "tọa độ lửa" thường xuyên hứng chịu những trận mưa bom bão đạn thảm khốc của kẻ thù hòng chặt đứt tuyến chi viện chiến lược cho chiến trường miền Nam. Dưới sự dẫn dắt, chỉ huy quyết đoán của nữ Trưởng công an xã Nguyễn Thị Minh Châu, lực lượng công an xã Quỳnh Hồng không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giữ vững trật tự an ninh, bảo vệ tài sản nhân dân mà còn trực tiếp xông pha vào trận địa để bảo vệ huyết mạch giao thông, tổ chức sơ tán hàng hóa và kịp thời cứu trợ đồng bào trong lửa đạn.

Trước yêu cầu cấp bách của tình hình, bà Châu đã mưu trí đưa ra sáng kiến “quản lý 3 tay” – một mô hình gửi gắm, phân tán tài sản, hàng hóa chiến lược của Nhà nước vào lòng dân một cách khoa học. Sáng kiến độc đáo này đã giúp bảo vệ an toàn tuyệt đối cho hàng ngàn chuyến hàng tiếp tế chuẩn bị vào tiền tuyến. Đồng thời, bà chủ trương thực hiện việc phân loại thái độ chính trị của từng hộ gia đình trên địa bàn, từ đó phát huy cao độ tinh thần cảnh giác cách mạng của quần chúng, gắn kết chặt chẽ tình làng nghĩa xóm tạo thành một thế trận lòng dân vững chắc trong cuộc chiến đấu chống gián điệp, biệt kích bám rễ.

Không chỉ đấu trí mưu lược trên bàn giấy, người nữ chỉ huy ấy còn nhiều lần trực diện đối mặt với hiểm nguy để tiễu trừ tội phạm. Bà vẫn nhớ như in đêm tối tháng 8 năm 1967, khi đang một mình lặng lẽ đi tuần tra trên địa bàn, bà phát hiện một đối tượng có hành vi khả nghi. Bằng sự quyết đoán và thế võ hiểm hóc, với đôi tay không, nữ Trưởng công an xã đã dũng cảm quật ngã, tước vũ khí dao nhọn và bắt giữ thành công tên tội phạm hình sự nguy hiểm. Từ nút thắt của vụ án này, một đường dây trộm cắp xe đạp liên tỉnh quy mô lớn thời chiến đã bị triệt phá tận gốc.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc và toàn diện, ngày 25 tháng 8 năm 1970, đồng chí Nguyễn Thị Minh Châu chính thức được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành tấm gương sáng ngời, cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Bên cạnh cuộc đời của một cán bộ công an quả cảm, kiên trung, bà Châu còn gắn liền với một mối tình thủy chung, sâu sắc thời chiến cùng người bạn đời là ông Trần Thế Phiệt. Hạnh phúc vừa mới chớm nở, chỉ ít ngày sau lễ cưới vội vàng, ông lại nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc lên đường nhập ngũ vào chiến trường miền Nam Nam bộ. Đôi vợ chồng trẻ phải xa cách biệt tin nhau suốt bảy năm ròng rã, đến tận năm 1972 mới có cơ hội gặp lại ngắn ngủi trong một lần ông Phiệt được ra miền Bắc an dưỡng.

Sau khi hoàn thành khóa học nghiệp vụ công an chính quy để nâng cao trình độ, bà trở về quê hương tiếp tục cống hiến ở Công an huyện Quỳnh Lưu. Bất kể khi được phân công làm công tác quản lý hồ sơ, phòng an ninh hay trực tiếp phá án hình sự, bà đều phát huy phẩm chất của người anh hùng, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, để lại nhiều dấu ấn sâu đậm cho đến ngày cầm quyết định nghỉ hưu với cấp hàm Thiếu tá.

Hơn nửa thế kỷ gối đầu trên sóng gió đã trôi qua, Anh hùng Nguyễn Thị Minh Châu giờ đây đã ở tuổi xưa nay hiếm nhưng vẫn giữ vẹn nguyên phong thái giản dị, đôn hậu mà kiên cường của người con gái đất Nghệ. Với bà, danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân không phải là hào quang để tự mãn, mà là phần thưởng vô giá của Đảng và Nhân dân trao tặng, là động lực tinh thần to lớn để bà tiếp tục truyền ngọn lửa cách mạng cho con cháu và thế hệ trẻ hôm nay – những người đang tiếp nối xứng đáng truyền thống vẻ vang “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.