Nguyễn Thị Minh Khai (1)
Nguyễn Thị Minh Khai (1910–1941), tên thật Nguyễn Thị Vịnh, là một nhà cách mạng tiền bối của Việt Nam, nữ Bí thư đầu tiên của Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn. Bà được xem là biểu tượng tiêu biểu của trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần kiên trung trong phong trào cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX.
Key facts
Tên khai sinh: Nguyễn Thị Vịnh
Năm sinh – mất: 1910 – 1941
Quê quán: Vĩnh Yên (nay là phường Thanh Vinh), TP Vinh, Nghệ An
Chức vụ tiêu biểu: Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn (1937–1940)
Hy sinh: 28 / 8 / 1941 tại Ngã ba Giồng, Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh
Tuổi trẻ và giác ngộ cách mạng
Sinh trong gia đình công chức nhỏ, Nguyễn Thị Minh Khai sớm được giáo dục tinh thần yêu nước. Thời học ở Trường Cao Xuân Dục (Vinh), bà chịu ảnh hưởng tư tưởng của các thầy Trần Phú, Hà Huy Tập và tham gia phong trào đòi ân xá cho cụ Phan Bội Châu, truy điệu cụ Phan Chu Trinh. Năm 1927, ở tuổi 17, bà gia nhập Tân Việt Cách mạng Đảng và lấy bí danh Nguyễn Thị Minh Khai .
Hoạt động ở trong và ngoài nước
Đầu năm 1930, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, phụ trách công tác phụ vận ở Nghệ Tĩnh. Năm 1930 – 1931, bà sang Hương Cảng làm thư ký cho Nguyễn Ái Quốc tại Văn phòng Đông Phương Bộ của Quốc tế Cộng sản, sau đó bị bắt và giam giữ hơn hai năm. Ra tù, bà hoạt động ở Thượng Hải, cùng Lê Hồng Phong tái lập tổ chức Đảng ở hải ngoại .
Đấu tranh và hy sinh
Năm 1935, Nguyễn Thị Minh Khai là nữ đại biểu Việt Nam đầu tiên phát biểu tại Đại hội VII Quốc tế Cộng sản ở Moskva, khẳng định vai trò phụ nữ trong phong trào giải phóng dân tộc. Năm 1937, bà được cử về Nam Kỳ, giữ chức Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, lãnh đạo phong trào công nhân và phụ nữ. Bị bắt tháng 7 / 1940, bà kiên quyết không khai và bị xử bắn ngày 28 / 8 / 1941 tại Ngã ba Giồng .
Di sản và tưởng niệm
Tên Nguyễn Thị Minh Khai được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên toàn quốc. Nhà lưu niệm và các chuyên đề trưng bày tại Nghệ An tôn vinh bà như biểu tượng bất tử của trí tuệ, bản lĩnh và lòng yêu nước Việt Nam .
