Nguyễn Thị Minh Khai

Nguyễn Thị Minh Khai (1910–1941), tên thật Nguyễn Thị Vịnh, là nhà cách mạng và nữ lãnh đạo tiêu biểu của Đảng Cộng sản Đông Dương thời kỳ đầu. Bà được xem là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần kiên trung của người phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Sinh trong gia đình công chức nhỏ, Minh Khai sớm bộc lộ tinh thần yêu nước. Năm 1927, khi mới 17 tuổi, bà gia nhập Tân Việt Cách mạng Đảng và được đổi tên thành Nguyễn Thị Minh Khai. Bà tích cực vận động phụ nữ, công nhân trong phong trào Vinh – Bến Thủy và trở thành một trong những đảng viên nữ đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam khi tổ chức này ra đời năm 1930

Năm 1930, bà được cử sang Hương Cảng làm việc tại Văn phòng Đông Phương của Quốc tế Cộng sản, làm thư ký cho Nguyễn Ái Quốc và được đào tạo lý luận Mác – Lênin. Sau thời gian bị bắt giam và trả tự do, bà sang Thượng Hải hoạt động, kết hôn với Lê Hồng Phong. Năm 1935, Minh Khai là phụ nữ Việt Nam đầu tiên phát biểu tại Đại hội VII Quốc tế Cộng sản ở Moskva, nêu cao tiếng nói của phụ nữ và nhân dân thuộc địa

Từ năm 1937, bà trở về nước, giữ chức Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, góp phần tổ chức và lãnh đạo phong trào công nhân, phong trào phụ nữ, đặt nền cho Khởi nghĩa Nam Kỳ 1940. Dưới bí danh “Cô Năm Bắc”, bà gắn bó với quần chúng lao động, được nhân dân kính trọng

Ngày 30 tháng 7 năm 1940, sau phiên họp Xứ ủy Nam Kỳ, Minh Khai bị thực dân Pháp bắt. Dù bị tra tấn tàn khốc, bà giữ vững khí tiết, không khai báo. Sáng 28 tháng 8 năm 1941, tại Ngã ba Giồng (Hóc Môn), bà hiên ngang hô vang: “Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Cách mạng Đông Dương thành công muôn năm!” rồi anh dũng hy sinh ở tuổi 31