Nguyễn Thị Minh Khai Bông Sen Trong Ngục
Năm 1940, nữ chiến sĩ cộng sản Nguyễn Thị Minh Khai bị địch bắt ở Sài Gòn. Trong nhà tù Khám Lớn và Côn Đảo, chị vẫn tổ chức dạy chữ, đọc sách, truyền lửa cho đồng đội. Đến phút cuối vẫn giữ trọn khí phách người cộng sản.
Đầu năm 1940, Sài Gòn oi bức. Khám Lớn chật kín người.
Trong một góc xà lim ẩm thấp có một người phụ nữ gầy. Tóc cắt ngắn. Áo tù vá. Đó là Nguyễn Thị Minh Khai, 30 tuổi. Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn.
Chị bị bắt vì tội "tuyên truyền chống Pháp". Khám xét không ra tài liệu gì. Vì tài liệu chị giấu hết trong đầu và trong lòng dân.
Cai ngục tưởng chị yếu. Ai ngờ 3 ngày sau chị đã đứng lên dạy chữ cho mấy chị em trong tù.
"Không có sách thì đọc bằng trí nhớ. Không có bảng thì viết xuống nền đất."
Tối đến, chị kể chuyện Cách mạng Tháng Mười, kể chuyện Bác Hồ ở Pắc Bó. Giọng chị nhỏ nhưng ai nấy đều rưng rưng.
Có lần bọn mật thám hỏi cung. Chúng dọa: "Khai ra đồng chí, tao cho về với chồng con."
Chị cười: "Chồng tôi là cách mạng. Con tôi là đồng bào. Về đâu nữa?"
Tháng 8/1940, Pháp mở phiên tòa đại hình. Chúng xử tử nhiều người. Đến lượt chị, chánh án hỏi câu cuối: "Bị cáo có gì nói không?"
Chị đứng thẳng: "Tôi chỉ có một điều: Việt Nam nhất định sẽ độc lập."
Trước ngày ra pháp trường ở Hóc Môn, chị xin cây kim và mảnh vải. Chị thêu một bông sen nhỏ. Gửi lại cho chị em: "Cầm lấy. Sen mọc từ bùn mà vẫn thơm. Mình cũng vậy."
Sáng 28/8/1941. Trời mưa.
Khi ra pháp trường, người ta bảo chị bịt mắt. Chị từ chối. Chị nhìn thẳng vào nòng súng và hô: "Việt Nam muôn năm!"
Chị mất lúc 31 tuổi. Không có ảnh, không có mộ. Chỉ có tên chị đặt cho bao nhiêu con đường, trường học.
Nhưng trong tù, các chị em kể lại: từ ngày có chị Minh Khai, nhà tù bớt sợ. Vì có người dám cười, dám dạy, dám mơ giữa xiềng xích.
