NGUYỄN THỊ MINH KHAI – ĐÓA HOA RỰC RỠ TRONG BÃO TỐ CÁCH MẠNG VÀ PHẨM GIÁ NỮ LƯU KIÊN TRUNG
Tuổi trẻ sục sôi và chân trời quốc tế
Trong biên niên sử phong trào cách mạng Việt Nam, hiếm có người phụ nữ nào lại mang một tầm vóc tư tưởng, sự uyên bác và lòng dũng cảm phi thường như Nguyễn Thị Minh Khai. Sinh năm 1910 tại vùng đất giàu truyền thống yêu nước huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, bà lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, sớm chứng kiến những nỗi thống khổ của người dân lao động dưới ách đô hộ tàn bạo của chế độ thực dân phong kiến. Sớm tiếp thu những luồng tư tưởng yêu nước tiên tiến thông qua các tổ chức cách mạng tiền bối, bà tham gia phong trào học sinh, sinh viên từ khi còn rất trẻ, trở thành một trong những hạt nhân cốt cán của Tân Việt Cách mạng Đảng rồi vinh dự đứng trong hàng ngũ những đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tố chất của một nhà hoạt động chính trị lỗi lạc ở Nguyễn Thị Minh Khai không chỉ bộc lộ qua phong trào trong nước, mà còn vươn tầm ra trường quốc tế. Vào những năm đầu thập niên 1930, khi thực hiện các nhiệm vụ bí mật cực kỳ nguy hiểm, bà đã có mặt tại Hồng Kông, Quảng Châu (Trung Quốc), trực tiếp làm việc tại Văn phòng Phương Đông của Quốc tế Cộng sản. Tại đây, bằng sự nhạy bén, thông minh và phong thái điềm tĩnh, bà đã tạo dựng được uy tín lớn với các đồng chí lãnh đạo quốc tế, trong đó có nhà lãnh đạo Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh. Những năm tháng bôn ba hải ngoại đã rèn giũa bà thành một nhà tuyên truyền, tổ chức sắc sảo, một nữ chiến sĩ kiên định với lý tưởng giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng phụ nữ.
Linh hồn phong trào Sài Gòn – Chợ Lớn và định mệnh trước máy chém
Khi trở về nước để trực tiếp gánh vác các trọng trách lớn của Đảng, Nguyễn Thị Minh Khai được phân công giữ chức Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn. Đây là thời kỳ phong trào cách mạng ở miền Nam phải đối mặt với sự khủng bố trắng vô cùng tàn khốc của thực dân Pháp sau cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940. Dù hoạt động trong lòng địch với hệ thống mật thám, cảnh sát đặc biệt bủa vây gắt gao, nữ Bí thư Thành ủy vẫn điềm tĩnh bám sát cơ sở, trực tiếp chỉ đạo việc củng cố tổ chức Đảng, duy trì các cơ quan in ấn tài liệu tuyên truyền và chuẩn bị lực lượng cho tương lai.
Thế nhưng, do sự phản bội của kẻ chỉ điểm, bà bị thực dân Pháp bắt giữ vào đầu năm 1941. Đối mặt với hệ thống tra tấn dã man bậc nhất trong các nhà lao Nam Kỳ, kẻ thù đã dùng đủ mọi ngón đòn tàn khốc nhất nhằm khai thác mạng lưới tổ chức Đảng và danh tính của các đồng chí lãnh đạo cấp cao. Thế nhưng, trước đòn roi và nhục hình, người nữ chiến sĩ ấy vẫn giữ vững một lòng trung kiên tuyệt đối, không hé răng nửa lời, biến phòng giam thành nơi biểu dương khí phách của người cộng sản.
Bất lực trước ý chí sắt đá của bà, chính quyền thực dân đã đưa bà ra tòa án đại hình và tuyên án tử hình cùng nhiều đồng chí khác như Hà Huy Tập, Phùng Chí Kiên. Ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại ngã ba Hóc Môn, trước máy chém tàn độc của kẻ thù, Nguyễn Thị Minh Khai ngẩng cao đầu, giữ nguyên nụ cười tự tin và thần thái kiêu hãnh của một người con ưu tú đất Việt. Sự hy sinh oanh liệt khi tuổi đời mới bước sang ngưỡng cửa 31 của bà đã hóa thành ngọn lửa thiêng liêng, khắc sâu vào tâm khảm dân tộc như một biểu tượng bất tử về phẩm giá và lòng yêu nước.
