NGUYỄN THỊ MINH KHAI – NGỌN LỬA KIÊN TRUNG GIỮA SÀI GÒN

Nguyễn Thị Minh Khai sinh ngày 1 tháng 11 năm 1910 tại thị xã Vinh, tỉnh Nghệ An – vùng đất giàu truyền thống Xô Viết. Được gia đình nuôi ăn học, bà từng là học trò của đồng chí Trần Phú tại trường Tiểu học Cao Xuân Dục. Được người thầy cách mạng hướng dẫn, người con gái xứ Nghệ thông minh sớm giác ngộ lý tưởng, hăng hái tham gia phong trào bãi khóa của nữ sinh và vận động quyên góp tổ chức lễ truy điệu cho cụ Phan Châu Trinh. Năm mới 17 tuổi (1927), bà gia nhập Tân Việt Cách mạng Đảng, và đến năm 1930 thì chính thức trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương, phụ trách mảng tuyên truyền.

Nhờ năng lực hoạt động xuất sắc và ý chí kiên cường, Nguyễn Thị Minh Khai được tổ chức cử ra nước ngoài hoạt động tại Hương Cảng (Trung Quốc). Tại đây, bà vinh dự làm trợ lý cho Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại văn phòng Phương Đông bộ của Quốc tế Cộng sản. Sau một thời gian bị chính quyền Anh bắt giam tại Hồng Kông, bà ra tù và tiếp tục được cử sang Liên Xô học tập tại Đại học Phương Đông và dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản tại Mátxcơva năm 1935. Đây cũng là thời gian bà nảy nở mối tình cách mạng sâu sắc và kết hôn với đồng chí Lê Hồng Phong.

Năm 1936, Nguyễn Thị Minh Khai quay trở về nước hoạt động tại Nam Kỳ và được tin tưởng giao trọng trách làm Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn. Dưới danh nghĩa là một người phụ nữ lao động, bà len lỏi khắp các nhà máy, xóm thợ để tuyên truyền, tổ chức các cuộc đấu tranh công nhân công khai. Sau khi sinh con gái duy nhất là Lê Nguyễn Hồng Minh, vì nhiệm vụ cách mạng khẩn trương chuẩn bị cho cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, bà đành đứt ruột gửi con lại cho một cơ sở nuôi dưỡng khi đứa bé mới chỉ tròn một tháng tuổi để tiếp tục dấn thân vào hiểm nguy.

Ngày 30 tháng 7 năm 1940, Nguyễn Thị Minh Khai bị thực dân Pháp bắt giữ. Biết bà là đầu não của phong trào Nam Kỳ, kẻ thù đã giam cầm bà tại Khám Lớn Sài Gòn, dùng những ngón đòn tra tấn tàn độc và dã man nhất hòng khuất phục bà. Thế nhưng, người con gái xứ Nghệ ấy vẫn giữ trọn khí tiết, kiên quyết chịu đựng đòn roi, không hé răng nửa lời khai báo phản bội tổ chức. Ngay cả khi bị giặc đưa ra tòa án thực dân, bà vẫn dõng dạc vạch trần tội ác của chúng và khẳng định lý tưởng cách mạng của mình.

Sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, thực dân Pháp đưa Nguyễn Thị Minh Khai cùng các đồng chí lãnh đạo như Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Võ Văn Tần ra xử bắn tại Ngã ba Giồng, Hóc Môn. Đứng trước họng súng của quân thù, ở tuổi 31 đầy kiêu hãnh, bà kiên quyết cự tuyệt chiếc băng đen bịt mắt để nhìn thẳng vào quân thù. Lời hô vang cuối cùng của bà: "Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm!" đã vang lên đầy kiêu hãnh trước khi tiếng súng lạnh lùng nổ ra.

Hơn 80 năm dằng dặc trôi qua, xương cốt của người nữ anh hùng đã hòa trọn vào đất đai của vùng đất Hóc Môn lịch sử, nhưng ngọn lửa cách mạng và tinh thần anh dũng của Nguyễn Thị Minh Khai vẫn mãi sáng ngời cùng non sông Việt Nam. Tên của bà được trân trọng đặt cho hàng ngàn ngôi trường, con đường sầm uất trên khắp cả nước, nhắc nhở thế hệ mai sau về hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam: giàu lòng yêu nước, bất khuất trước bạo tàn và hiến dâng trọn vẹn cuộc đời vì nền độc lập của dân tộc.