Nguyễn Thị Minh Khai: Nữ chiến sĩ cộng sản kiên trung của mảnh đất Vinh

Nguyễn Thị Minh Khai (1910 – 1941), tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh ra tại thị xã Vinh (nay là thành phố Vinh), tỉnh Nghệ An. Bà là một trong những nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn đầu tiên và là biểu tượng ngời sáng cho tinh thần đấu tranh bất khuất của người phụ nữ Việt Nam.

Sinh ra trong một gia đình công chức nhỏ tại Vinh, Nguyễn Thị Minh Khai sớm tiếp thu tinh thần yêu nước từ vùng đất Nghệ Tĩnh sục sôi. Năm 1927, khi mới 17 tuổi, bà đã tích cực tham gia Tân Việt Cách mạng Đảng. Khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930, bà trở thành một trong những đảng viên đầu tiên và được phân công phụ trách công tác tuyên truyền, vận động phụ nữ tại địa phương.

Năm 1930, Nguyễn Thị Minh Khai được tổ chức cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) hoạt động tại Văn phòng Đông Phương Bộ Hải ngoại của Quốc tế Cộng sản. Tại đây, bà trở thành học trò và cộng sự đắc lực của Nguyễn Ái Quốc. Sau một thời gian bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam, bà thoát ngục và sang Liên Xô học tập tại Trường Đại học Phương Đông. Năm 1935, bà vinh dự là đại biểu chính thức đại diện cho giai cấp công nhân và phụ nữ Đông Dương phát biểu tại Đại hội VII Quốc tế Cộng sản ở Mông Cổ.

Trở về nước năm 1937, bà được bầu vào Ban Chấp hành Xứ ủy Nam Kỳ và đảm nhiệm chức vụ Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn. Giữa lòng sào huyệt kẻ thù, bà đã thể hiện tài năng tổ chức mưu trí, lãnh đạo phong trào công nhân và quần chúng đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ. Bà cùng chồng là đồng chí Lê Hồng Phong trở thành cặp đôi cách mạng kiên trung, hiến dâng toàn bộ hạnh phúc cá nhân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Tháng 7/1940, Nguyễn Thị Minh Khai bị thực dân Pháp bắt giữ ngay trước khi Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ. Dù bị tra tấn dã man và kẻ thù đưa đứa con gái nhỏ mới sinh ra để đe dọa, bà vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, nhất quyết không khai báo. Tháng 8/1941, bà bị kẻ thù xử bắn tại Hóc Môn. Trước lúc hy sinh, bà đã dùng máu viết lên tường xà kle: "Vững chí bền gan ai hỡi ai / Kiên tâm giữ dạ mới là tài". Tên tuổi của Nguyễn Thị Minh Khai mãi mãi là niềm tự hào bất tận của nhân dân Nghệ An.