Nguyễn Thị Minh Khai – Nữ lãnh đạo cách mạng, hy sinh trước pháp trường năm 1941.
Tác giả:Tạ Thị Phương

Lịch sử phong trào cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX ghi dấu ấn của những con người đem trọn vẹn tuổi trẻ, trí tuệ và trái tim nhiệt huyết để dâng hiến cho Đảng, cho nhân dân. Trong hàng ngũ những người cộng sản kiên trung ấy, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai nổi lên như một tượng đài rực rỡ – một nữ lãnh đạo tài ba, kiên cường, người đã hiên ngang bước ra pháp trường đẫm máu của thực dân Pháp khi tuổi đời mới chỉ vừa tròn 31, hóa thân thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Người Con Gái Xứ Nghệ Sớm Giác Ngộ Lý Tưởng Cộng Sản
Nguyễn Thị Minh Khai (tên thật là Nguyễn Thị Vịnh) sinh ngày 1 tháng 11 năm 1910 tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình công chức tiểu tư sản nghèo giàu truyền thống yêu nước. Sớm chứng kiến cảnh nước nhà chìm trong ách nô lệ đẫm máu và những nỗi đau cùng cực của người lao động dưới gót giày áp bức của thực dân Pháp, lòng căm thù giặc sớm bùng cháy trong tâm hồn cô thiếu nữ xứ Nghệ.
Năm 1927, khi chưa tròn 17 tuổi, bà tham gia tổ chức Tân Việt Cách mạng Đảng, rồi hăng hái hoạt động trong phong trào học sinh, công nhân tại Vinh - Thủy Điện. Với trí thông minh, sự mẫn tuệ và tinh thần quả cảm, bà nhanh chóng được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng (một trong những tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam) ngay khi Đảng vừa ra đời vào năm 1930.
Nhà Ngoại Giao Sắc Sảo Và Sứ Mệnh Quốc Tế
Không chỉ là một cán bộ phong trào năng nổ trong nước, Nguyễn Thị Minh Khai còn là một trong những nữ chiến sĩ cộng sản sớm được Đảng tin tưởng giao phó các nhiệm vụ ngoại giao quốc tế quan trọng:
Tại Hương Cảng (Trung Quốc): Năm 1930, bà được cử sang Hương Cảng làm thư ký, giao liên cho đồng chí Nguyễn Ái Quốc (lúc đó dùng tên là Tống Văn Sơ). Trong môi trường hoạt động bí mật vô cùng nguy hiểm và khắc nghiệt, bà luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, thể hiện sự mưu trí, bản lĩnh vững vàng trước sự lùng sục của mật thám Pháp và cảnh sát Anh.
Đại biểu Quốc hội Quốc tế Cộng sản (1935): Bà là đại biểu chính thức của Đảng ta tham dự Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản tại Mát-xcơ-va (Liên Xô). Tại diễn đàn quốc tế lớn này, bài tham luận sắc sảo của một nữ chiến sĩ trẻ tuổi đến từ Đông Dương đã gây tiếng vang lớn, gióng lên hồi chuông thức tỉnh dư luận thế giới về phong trào đấu tranh chống thực dân của nhân dân ta.
Ngọn Lửa Nam Kỳ Khởi Nghĩa Và Định Mệnh Pháp Trường
Trở về nước sau những năm tháng hoạt động ở nước ngoài, Nguyễn Thị Minh Khai tiếp tục được bầu vào Xứ ủy Nam Kỳ, đảm nhiệm chức vụ Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, trực tiếp chuẩn bị cho cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ lịch sử năm 1940. Dù đang mang thai đứa con đầu lòng, bà vẫn ngày đêm bám cơ sở, lăn lộn giữa các nhà máy, xóm lao động nghèo để vận động quần chúng, xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.
Tháng 7 năm 1940, do sự phản bội của kẻ gian, bà bị thực dân Pháp bắt giam tại Sài Gòn. Mặc dù bị tra tấn dã man bằng đủ mọi cực hình tàn khốc trong những ngục tối ngột ngạt, kẻ thù không thể lay chuyển được ý chí sắt đá của người nữ cộng sản. Trước tòa án binh của thực dân Pháp, bà hiên ngang biến phiên tòa của kẻ thù thành diễn đàn tố cáo tội ác thực dân và tuyên truyền lý tưởng cách mạng.
Bất lực trước khí phách hiên ngang của bà, thực dân Pháp đã tuyên án tử hình. Sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại ngã ba Hóc Môn (Gia Định), giặc đưa bà cùng các đồng chí lãnh đạo kiệt xuất khác như Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ ra pháp trường.
Trước loạt đạn của kẻ thù, người nữ bí thư Thành ủy Sài Gòn ngẩng cao đầu, không bịt mắt, cất cao lời ca cách mạng, hiên ngang bước vào cõi vĩnh hằng. Sự hy sinh oanh liệt ấy khiến ngay cả những kẻ đao phủ thực dân cũng phải kinh hoàng trước sức mạnh tinh thần của người chiến sĩ cộng sản Việt Nam.
Di Sản Vĩnh Cửu Của Một Biểu Tượng Sáng Ngời
Nguyễn Thị Minh Khai đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại người chồng yêu dấu (đồng chí Lê Hồng Phong) cũng đang bị giam cầm trong ngục tù Côn Đảo, và đứa con nhỏ thơ dại.
Cuộc đời của bà là một bản tráng ca rực rỡ về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc, là minh chứng hùng hồn cho phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang". Tên tuổi của đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai mãi mãi được khắc ghi vào lịch sử dân tộc như một đóa hồng thép không bao giờ tàn phai trên bầu trời độc lập, tự do của Tổ quốc.


