Nguyễn Thị Minh Khai: Nữ lãnh đạo kiên trung của Khởi nghĩa Nam Kỳ (1910 - 1941)
Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai, quê ở thành phố Vinh, Nghệ An, là một trong những nữ lãnh đạo tiền bối xuất sắc nhất của Đảng, một bông hoa rực rỡ và kiên trung của phong trào giải phóng dân tộc. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của bà là bản anh hùng ca về ý chí quật cường của phụ nữ Việt Nam trước mũi súng kẻ thù.
Sớm giác ngộ cách mạng từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Minh Khai tham gia phong trào Tân Việt rồi gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Bà là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên vinh dự được cử đi học tại Đại học Phương Đông (Liên Xô) và cũng là nữ đại biểu đầu tiên của Việt Nam bước lên bục diễn đàn của Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ VII (1935) tại Moscow. Bài tham luận của bà đã làm thế giới phải chú ý đến sự trỗi dậy và sức mạnh vĩ đại của phụ nữ Đông Dương.
Năm 1936, bà về nước, giữ chức vụ Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn. Giữa sào huyệt của kẻ thù, bà đã cùng chồng là đồng chí Lê Hồng Phong xây dựng cơ sở cách mạng, lãnh đạo các cuộc đấu tranh sôi sục của công nhân và quần chúng. Ngay trước thềm cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ (năm 1940), do cơ sở bị lộ, bà sa vào tay thực dân Pháp.
Biết bà là nhân vật cộm cán, mật thám Pháp đã tra tấn bà vô cùng dã man, dùng kìm rút móng tay, chích điện, treo ngược người lên trần nhà. Mặc cho thân thể giập nát, bà vẫn nghiến răng chịu đựng, không khai báo nửa lời. Từ trong xà lim án chém, bà đã dùng máu của chính mình viết lên tường những vần thơ rực lửa: "Thà chết thiêng liêng tấc máu đào / Lời nguyền độc lập mãi bay cao". Sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại trường bắn Hóc Môn, Nguyễn Thị Minh Khai đã hiên ngang đón nhận cái chết. Bà giật tung dải băng đen bịt mắt, hô vang các khẩu hiệu cách mạng cho đến khi gục ngã, để lại tấm gương tuyệt mệnh rạng ngời khí tiết.
