Nguyễn Thị Ngọc Oanh – Nữ giáo viên, chiến sĩ cách mạng kiên trung

Nguyễn Thị Ngọc Oanh là một nữ chiến sĩ cách mạng tiêu biểu của Ninh Hòa, Khánh Hòa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Trước khi tham gia hoạt động cách mạng, chị là một giáo viên có trình độ học vấn cao. Sau khi học xong tú tài tại Trường Collège Français Hàn Thuyên ở Nha Trang, chị trở thành giáo viên Trường Tiểu học Trí Đức ở Xóm Rượu, Ninh Hòa. Trong thời gian giảng dạy, chị đồng thời bí mật tham gia hoạt động cách mạng với vai trò nữ tự vệ mật.

Ngày 19/8/1967, tại trường học xảy ra vụ rải truyền đơn cách mạng. Khi Nguyễn Thị Ngọc Oanh đến trường, cảnh sát của chính quyền Sài Gòn đang lục soát để truy tìm người có liên quan. Trong hoàn cảnh bị kiểm soát gắt gao, chị vẫn giữ được sự bình tĩnh và tiếp tục hoạt động. Sau đó, chị được giao nhiều nhiệm vụ bí mật, trong đó có điều tra, nắm tình hình bố phòng của đối phương tại thị trấn Ninh Hòa. Chị đã thu thập thông tin về quân số, lực lượng, vị trí công sự và vũ khí của đối phương, lập thành sơ đồ rồi chuyển cho cơ sở cách mạng để báo cáo cấp trên.

Nguyễn Thị Ngọc Oanh còn được huấn luyện sử dụng vũ khí và chất nổ để phục vụ hoạt động cách mạng. Cuối năm 1968, chị cùng đồng đội chuẩn bị một lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam nhằm phục vụ phong trào cách mạng tại địa phương. Những công việc tưởng như âm thầm ấy đều diễn ra trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, bởi chỉ cần bị phát hiện, chị có thể bị bắt, tra tấn hoặc hy sinh.

Trong một lần bị đối phương phát hiện và truy bắt, Nguyễn Thị Ngọc Oanh đã dùng lựu đạn chống trả. Vụ nổ khiến một tên địch chết tại chỗ, một số tên khác bị thương, còn chị bị thương rất nặng. Dù đứng trước tình thế hiểm nghèo, chị vẫn giữ vững tinh thần của một người chiến sĩ cách mạng, không khuất phục trước kẻ thù. Nguyễn Thị Ngọc Oanh đã hy sinh, để lại sự tiếc thương sâu sắc cho gia đình, đồng đội và nhân dân địa phương.

Sau khi chị hy sinh, hài cốt Nguyễn Thị Ngọc Oanh chưa được tìm thấy ngay. Sau nhiều năm tìm kiếm, đến ngày 2/5/1995, hài cốt của chị mới được xác định và đưa về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ huyện Ninh Hòa. Việc tìm lại được hài cốt của chị là sự tri ân đối với một người đã dành tuổi trẻ và cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Nguyễn Thị Ngọc Oanh là hình ảnh đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Từ một cô giáo bình dị, chị đã trở thành một chiến sĩ hoạt động bí mật, thực hiện nhiều nhiệm vụ nguy hiểm và sẵn sàng hy sinh khi bị kẻ thù truy bắt. Sự kiên trung, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm của chị góp phần làm nên truyền thống đấu tranh cách mạng của quê hương Ninh Hòa.

Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng những cống hiến của Nguyễn Thị Ngọc Oanh vẫn được các thế hệ sau ghi nhớ và trân trọng.