Nguyễn Thị Rành (1)
Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rành là biểu tượng của một bà mẹ miền Nam, với bao đau thương, mất mát nhưng vẫn kiên định con đường chiến đấu, kiên cường vượt lên những ngón đòn thù, sát vai cùng các nữ du kích đánh giặc, tràn ngập tình yêu thương con cháu. Một bà mẹ có 8 người con và 2 người cháu hy sinh - một nỗi mất mát quá lớn với một người mẹ, để những người con phương xa khắp mọi miền đất nước, một lần về Củ Chi, đứng trước bàn thờ tưởng niệm mẹ không khỏi lắng lòng, trước mất mát, đau thương của cuộc chiến tranh mà những người mẹ phải gánh chịu.
Mẹ đã đồng hành với những trang lịch sử đất thép thành đồng Củ Chi. Năm 1945, mẹ là người đầu tiên gắn lá cờ đỏ búa liềm lên ngọn cây điệp, cùng nhân dân trong xã đứng lên giành chính quyền. Chống Pháp rồi chống Mỹ, lần lượt các con mẹ ngã xuống: Nguyễn Văn Đúng (hy sinh năm 1949), Nguyễn Văn Sóc (1954), Nguyễn Văn Nâng (1963), Nguyễn Văn Huôi và Nguyễn Văn Sướng (1966), Nguyễn Văn Dé (đầu năm 1967), Nguyễn Văn Hè (1968), Nguyễn Văn Luông (1972); cháu ngoại Huỳnh Văn Cường (1967), cháu nội Nguyễn Văn Rưng (1969). Nỗi đau không làm mẹ ngã gục. Mẹ vận động bà con đấu tranh chống chính quyền Ngô Đình Diệm, đòi hiệp thương, đòi quyền dân sinh, dân chủ. Mẹ cất chòi ở sát bưng làm nơi đi lại liên lạc của anh em du kích, cán bộ; cũng là nơi gặp nhau của mẹ và các con sau những ngày xa cách. Mẹ đào hầm nuôi cán bộ tỉnh ủy, xã ủy và các đơn vị khác, lo canh gác, nhiều lần mưu trí cứu anh em thoát khỏi nanh vuốt kẻ thù… Cách mạng cần việc gì mẹ cũng ráng làm hết sức.Mẹ đồng hành cùng nhiều trận đánh của dân quân du kích. Ít ai ngờ trong hàng trăm cây số địa đạo Củ Chi ẩn mình trong lòng đất, còn in dấu bàn tay bền bỉ của mẹ Rành một thời xung phong đào địa đạo cho đàn con ẩn náu, đánh giặc… Ngày 6-11-1978, mẹ Nguyễn Thị Rành được Quốc hội và Chính phủ tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Những người phụ nữ bước ra chiến hàoChồng bị đày đi khắp các nhà tù khét tiếng khắc nghiệt từ Phú Lợi, Thủ Đức, Côn Đảo, Bà Rá rồi bị thủ tiêu cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ cách mạng khác trong một đêm đen đầu năm 1962, mẹ Huỳnh Thị Phước (Út Phước) khi ấy là Trưởng ban chấp hành phụ nữ xã Trung Lập Thượng còn bồng đứa con út trên tay. Thù nhà nợ nước trĩu nặng hai vai, người phụ nữ mang tang chồng sớm bước ra chiến hào đánh giặc. Mẹ lãnh đạo phong trào đấu tranh chống thu thuế chợ, chống gom dân vô ấp chiến lược, chống bắn pháo vào xóm làng; phát động chị em xóm ấp đào địa đạo, làm chông xây dựng ấp chiến đấu, đào hầm bí mật nuôi giấu cán bộ chiến sĩ, nuôi dưỡng thương binh. Phong trào đấu tranh võ trang lên mạnh, mẹ gửi con cho nhà chồng, thoát ly hoạt động. Cuối năm 1962, mẹ giữ chức Bí thư, Chủ tịch xã kiêm Chính trị viên Xã đội Trung Lập Thượng. Những tay súng du kích dưới sự chỉ huy của mẹ không chỉ đón đánh lính bảo an, tập kích biệt kích mà còn mưu trí chặn đánh cả một tiểu đoàn lính Mỹ suốt 3 ngày 2 đêm tại Lào Táo Thượng.
