Nguyễn Thị Rành – “Má Tám Củ Chi, người mẹ và nữ du kích giữa vùng đất lửa”

Củ Chi những năm chiến tranh được gọi là “Đất thép thành đồng”. Trên mảnh đất ấy, bom đạn có thể cày nát ruộng vườn, nhưng không thể khuất phục được lòng dân. Và giữa vùng đất lửa ấy có một người mẹ mà mỗi khi nhắc đến, người dân vẫn gọi bằng cái tên rất đỗi thân thương: Má Tám Rành.

Nguyễn Thị Rành sinh năm 1900 tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp. Tuổi thơ của bà nhiều cơ cực, nhưng khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh, người phụ nữ nông dân ấy đã trở thành một cơ sở cách mạng kiên trung. Gia đình bà trở thành nơi nuôi giấu cán bộ, che chở những người hoạt động cách mạng. Má cùng bà con đào những căn hầm bí mật dưới lòng đất, tham gia giao liên, đưa đón cán bộ và chăm sóc thương binh.

Những năm chống Mỹ, Phước Hiệp là một trong những địa bàn ác liệt của Củ Chi. Địch nhiều lần tìm cách dồn dân vào ấp chiến lược, nhưng Má Tám Rành quyết “một tấc không đi, một ly không rời”, bám đất, bám làng. Bom pháo liên tục trút xuống, nhưng dưới những căn hầm, những người cán bộ và du kích vẫn có một nơi để trở về. Má vừa lo cơm nước, nuôi dưỡng cán bộ, chiến sĩ, vừa tham gia hoạt động du kích và động viên con cháu tiếp tục chiến đấu.

Không chỉ là người mẹ che chở cách mạng, Má Tám còn trực tiếp đứng trong hàng ngũ chiến đấu. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, bà đảm nhiệm Hội trưởng Hội Mẹ chiến sĩ và Chính trị viên Xã đội Phước Hiệp. Khi cần, người mẹ lớn tuổi ấy vẫn sát cánh cùng lực lượng du kích; khi cán bộ, chiến sĩ cần một chỗ dựa, căn nhà của má lại trở thành nơi che chở. Địch nhiều lần bắt bà, dụ dỗ, tra tấn, ép bà gọi con cháu về đầu hàng, nhưng má nhất quyết không khuất phục.

Nhưng sự hy sinh lớn nhất của Má Tám Rành lại nằm ở chính những người thân yêu nhất. Qua hai cuộc kháng chiến, tám người con trai và hai người cháu của má lần lượt hy sinh. Mỗi tờ giấy báo tử là một lần người mẹ mất đi một phần máu thịt của mình. Có những nỗi đau không thể diễn tả bằng lời, nhưng Má Tám đã nén nước mắt để tiếp tục sống, tiếp tục động viên những người còn lại giữ vững niềm tin.

Đó là điều khiến câu chuyện về Má Tám Rành trở nên đặc biệt. Mẹ không chỉ trao cho Tổ quốc những người con. Mẹ còn trao cả tuổi già, mái nhà, sức lực và những năm tháng cuối đời của mình cho cách mạng. Trong một vùng đất mà lòng dân chính là “địa đạo an toàn nhất”, người mẹ ấy đã trở thành một phần của lòng dân Củ Chi.

Năm 1978, Nhà nước phong tặng Nguyễn Thị Rành danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Một năm sau, ngày 26/1/1979, Má Tám qua đời. Năm 1994, bà được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Tên tuổi của Má Tám Rành hôm nay vẫn được nhắc nhớ tại Củ Chi, nơi Nhà tưởng niệm bà được xây dựng trên chính nền đất cũ của gia đình.

Có lẽ hình ảnh khiến người ta nhớ nhất về Má Tám Rành không phải là những danh hiệu được trao sau này, mà là một người mẹ già giữa vùng đất đầy bom đạn, vẫn bám đất, giữ làng, che chở cán bộ và lặng lẽ tiễn những người con ra trận.

Má đã mất, chiến tranh cũng đã lùi xa. Nhưng câu chuyện của Má Tám Rành vẫn còn đó như một lời nhắc nhở: đằng sau mỗi chiến thắng của dân tộc là biết bao người mẹ đã âm thầm chịu đựng những mất mát không gì bù đắp được.