NGUYỄN THỊ RÀNH – NGƯỜI MẸ ANH HÙNG CỦA “ĐẤT THÉP” CỦ CHI
Nguyễn Thị Rành, thường được người dân trìu mến gọi là Má Tám Rành, Bà mẹ Củ Chi, Má Tám Trầu hay Bà mẹ Đất thép, sinh năm 1900 tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh). Bà là một trong những người phụ nữ tiêu biểu của vùng “Đất thép thành đồng”, dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng và trải qua cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Thị Rành đảm nhiệm vai trò Hội trưởng Hội Mẹ chiến sĩ và Chính trị viên Xã đội Phước Hiệp. Bà tích cực vận động nhân dân đấu tranh, nuôi giấu cán bộ, chăm sóc chiến sĩ và hỗ trợ lực lượng du kích địa phương. Ngôi nhà và khu vực bà sinh sống trở thành nơi liên lạc, che chở cho cán bộ cách mạng. Bà còn trực tiếp cùng nhân dân đào hầm, góp sức xây dựng hệ thống địa đạo Củ Chi, phục vụ chiến đấu và bảo vệ lực lượng cách mạng.
Cuộc đời Nguyễn Thị Rành gắn với những mất mát đặc biệt lớn. Trong hai cuộc kháng chiến, bà lần lượt tiễn các con, cháu lên đường chiến đấu. Tám người con và hai người cháu của bà đã hy sinh vì Tổ quốc. Nỗi đau liên tiếp không khiến bà từ bỏ con đường đã chọn. Bà vẫn bám đất, giữ làng, tiếp tục nuôi giấu cán bộ và giúp đỡ những nữ du kích Củ Chi cho đến ngày đất nước thống nhất.
Nguyễn Thị Rành cũng nhiều lần bị bắt. Dù phải chịu dụ dỗ và tra tấn, bà vẫn không khai báo cơ sở cách mạng. Sau khi được thả, bà lại trở về với nhân dân, tiếp tục công việc. Chính nghị lực phi thường ấy khiến hình ảnh Má Tám Rành trở thành biểu tượng cho những bà mẹ và phụ nữ Củ Chi trong chiến tranh.
Ngày 6/1/1978, Nguyễn Thị Rành được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1994, bà được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trong đợt phong tặng, truy tặng đầu tiên.
Ngày nay, tại quê hương Củ Chi có Nhà tưởng niệm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Rành. Một tuyến đường dài 22,3 km dẫn về vùng Địa đạo Củ Chi cũng mang tên bà.
Nguyễn Thị Rành không phải một nữ du kích theo nghĩa thông thường. Bà vừa là cán bộ cơ sở, Chính trị viên Xã đội, vừa là người mẹ nuôi dưỡng và che chở lực lượng cách mạng. Cuộc đời bà là biểu tượng đặc biệt về sự hy sinh, lòng kiên trung và sức mạnh của những người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.
