Nguyễn Thị Rành – Người mẹ của “đất thép” Củ Chi

Bà lập gia đình với ông Nguyễn Văn Cầm, một người thầy giáo. Ông Cầm dạy học cho con em những gia đình nghèo, sau đó tham gia hoạt động cách mạng. Trong những năm chiến tranh, gia đình bà Nguyễn Thị Rành trở thành một trong những gia đình có nhiều đóng góp cho phong trào cách mạng tại Củ Chi.

Trong kháng chiến chống Mỹ, vùng Củ Chi là địa bàn chiến đấu đặc biệt ác liệt. Người dân vừa phải bảo vệ gia đình, vừa tham gia che chở cán bộ, bộ đội và phục vụ hoạt động cách mạng.

Nguyễn Thị Rành tham gia phong trào Hội mẹ chiến sĩ và giữ cương vị Chính trị viên Xã đội Phước Hiệp. Ở địa phương, bà được nhân dân gọi bằng nhiều tên thân mật như “Má Tám Rành”, “Bà mẹ Củ Chi”, “Bà mẹ Đất thép”.

Ở tuổi cao, bà vẫn tham gia công việc của cách mạng. Bà vận động nhân dân, chăm lo cho lực lượng chiến đấu và trực tiếp tham gia các hoạt động phục vụ kháng chiến. Gia đình bà cũng chịu nhiều mất mát do chiến tranh.

Nguyễn Thị Rành không phải là hình ảnh của một người lính chiến đấu ở tiền tuyến theo cách thông thường. Vai trò của bà gắn với hậu phương trực tiếp của chiến trường Củ Chi – nơi mỗi gia đình, mỗi người dân đều có thể trở thành một bộ phận của cuộc kháng chiến.

Trong những năm chiến tranh, người mẹ lớn tuổi ấy đã trở thành chỗ dựa tinh thần và vật chất cho nhiều cán bộ, chiến sĩ. Hình ảnh người mẹ Củ Chi gắn với sự bền bỉ của người dân vùng đất chịu đựng nhiều cuộc càn quét và bom đạn.

Ngày 6/1/1978, Nguyễn Thị Rành được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày 26/1/1979, bà qua đời vì tuổi cao, sức yếu. Năm 1994, bà được Chủ tịch nước và Quốc hội truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Để tưởng nhớ bà, tại xã Phước Hiệp đã xây dựng Nhà tưởng niệm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành. Công trình trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống, nơi các thế hệ cán bộ, đoàn viên, thanh niên và nhân dân đến dâng hương, tìm hiểu về cuộc đời của người mẹ gắn với vùng đất thép Củ Chi.

Câu chuyện Nguyễn Thị Rành nhắc lại một phương diện khác của chiến tranh: bên cạnh những người trực tiếp cầm súng còn có hàng triệu người dân âm thầm bảo vệ cách mạng, chăm lo cho chiến sĩ và chịu đựng những mất mát của chiến tranh.