Nguyễn Thị Rành – Người mẹ, người chiến sĩ của đất thép Củ Chi
Giữa vùng đất Củ Chi – nơi được mệnh danh là “đất thép thành đồng” – có một người mẹ đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, sự kiên cường và tinh thần bám đất giữ làng. Đó là Nguyễn Thị Rành, thường được bà con gọi thân thương là Má Tám Rành, Bà mẹ Củ Chi hay Bà mẹ Đất thép. Bà sinh năm 1900, quê ở ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh. Trong hai cuộc kháng chiến, gia đình bà có 8 người con và 2 người cháu hy sinh vì Tổ quốc.
Chiến tranh đã lần lượt cướp đi những người thân yêu nhất của Má Tám Rành. Từ năm 1947 đến năm 1969, bà tiễn đưa từng người con ra trận rồi nhận về những tin dữ. Nỗi đau mất con, mất cháu nối tiếp nhau, nhưng mẹ không gục ngã. Bà giấu nước mắt, tiếp tục bám trụ quê hương, bởi với mẹ, khi đất nước còn chiến tranh thì gia đình và quê hương vẫn phải dành cho cách mạng.
Không chỉ là một người mẹ có con hy sinh, Nguyễn Thị Rành còn trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng. Trong kháng chiến chống Mỹ, bà là Hội trưởng Hội Mẹ chiến sĩ và Chính trị viên Xã đội Phước Hiệp. Mẹ cùng nhân dân đào hầm, xây dựng nơi trú ẩn, nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ và du kích địa phương. Những căn hầm dưới lòng đất Củ Chi không chỉ giúp con người tránh bom đạn mà còn trở thành nơi che chở cho lực lượng cách mạng.
Kẻ địch nhiều lần bắt giữ, dụ dỗ và tra tấn mẹ, tìm cách buộc mẹ gọi con cháu trở về đầu hàng. Nhưng trước sau như một, mẹ vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục, không phản bội cách mạng. Có những lúc nỗi đau riêng tưởng như không thể chịu đựng, mẹ vẫn động viên đồng đội và con cháu tiếp tục chiến đấu. Chính sự bình dị mà phi thường ấy đã làm nên hình ảnh một người mẹ vừa giàu tình thương, vừa có bản lĩnh của một người chiến sĩ.
Ngày 6/11/1978, Nguyễn Thị Rành được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ qua đời ngày 26/1/1979. Năm 1994, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Nhà tưởng niệm mẹ tại Phước Hiệp ngày nay là một địa chỉ giáo dục truyền thống, nhắc các thế hệ về những mất mát và cống hiến của người dân Củ Chi trong chiến tranh.
Câu chuyện Nguyễn Thị Rành cho thấy người phụ nữ Việt Nam không chỉ chịu đựng chiến tranh mà còn trực tiếp làm nên lịch sử. Mẹ đã biến nỗi đau thành nghị lực, tình yêu gia đình thành tình yêu quê hương và sự hy sinh của bản thân thành một phần ký ức bất tử của Củ Chi – vùng đất thép giữa thời hoa lửa.
