NGUYỄN THỊ RÀNH – TÁM NGƯỜI CON, HAI NGƯỜI CHÁU HIẾN DÂNG CHO TỔ QUỐC

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, có những người mẹ đã phải gánh chịu những mất mát vượt quá sức tưởng tượng của một đời người. Họ tiễn từng người con ra trận, nhận từng tin hy sinh nhưng vẫn không khuất phục, vẫn tiếp tục nuôi giấu cán bộ, tiếp tế cho cách mạng và động viên những người thân còn lại lên đường. Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành là một trong những người mẹ tiêu biểu như thế. Tám người con trai và hai người cháu của Mẹ đã hy sinh cho Tổ quốc, để tên tuổi Mẹ trở thành biểu tượng đặc biệt của lòng yêu nước và đức hy sinh trên vùng “đất thép” Củ Chi.

Nguyễn Thị Rành sinh ra tại xóm Đìa, ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định, nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Ngay từ thuở nhỏ, cuộc đời bà đã trải qua nhiều mất mát. Năm 1913, cha bà bị thực dân Pháp đày ra Côn Đảo vì tham gia hoạt động yêu nước trong phong trào Thiên Địa Hội rồi biệt tích. Sau đó, mẹ và anh trai bà cũng lần lượt qua đời trong cảnh sống thiếu thốn, cơ cực.

Tuổi thơ đầy gian khó ấy đã sớm rèn luyện trong Nguyễn Thị Rành một nghị lực mạnh mẽ. Bà phải đi làm ở từ nhỏ và mãi đến năm 18 tuổi mới thoát khỏi cuộc sống ấy.

Năm 1918, bà lập gia đình với thầy giáo Nguyễn Văn Cầm, thường gọi Tám Cầm. Gia đình dần có thêm những người con. Nhưng đất nước còn chìm trong cảnh mất độc lập, cuộc sống bình yên của một gia đình nhỏ cũng không thể tách khỏi vận mệnh dân tộc. Năm 1941, ông Nguyễn Văn Cầm nghỉ dạy để có điều kiện tham gia hoạt động cách mạng và đứng vào hàng ngũ Việt Minh.

Từ đó, gia đình Nguyễn Thị Rành trở thành một gia đình cách mạng tiêu biểu, với nhiều thế hệ nối tiếp nhau tham gia kháng chiến.

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, tám người con trai của bà lần lượt lên đường rồi anh dũng hy sinh: Nguyễn Văn Dúng, Nguyễn Văn Sóc, Nguyễn Văn Vé, Nguyễn Văn Hè, Nguyễn Văn Huội, Nguyễn Văn Sướng, Nguyễn Văn Nâng và Nguyễn Văn Luông.

Người con cả Nguyễn Văn Dúng, Xã đội trưởng Phước Hiệp, hy sinh năm 1947. Nguyễn Văn Sóc, Tiểu đội trưởng đặc công, hy sinh năm 1954. Những năm sau đó, Nguyễn Văn Vé hy sinh năm 1959; Nguyễn Văn Hè và Nguyễn Văn Nâng hy sinh năm 1967; Nguyễn Văn Huội và Nguyễn Văn Sướng hy sinh năm 1968; đến năm 1969, Nguyễn Văn Luông cũng vĩnh viễn nằm lại.

Tám người con trai.

Tám lần tiễn biệt.

Tám phần máu thịt của người mẹ lần lượt hòa vào đất nước.

Nhưng sự hy sinh của gia đình bà vẫn chưa dừng lại. Hai người cháu là Nguyễn Văn Rưng, Tiểu đội phó, hy sinh năm 1967 và Huỳnh Văn Cường hy sinh năm 1970.

Như vậy, tám người con và hai người cháu của bà Nguyễn Thị Rành đã hiến dâng tuổi xuân và tính mạng cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Nếu chỉ nhìn vào những mất mát ấy, người ta đã có thể hiểu được sự hy sinh lớn lao của một người mẹ. Nhưng Nguyễn Thị Rành không chỉ là người đứng phía sau tiễn con cháu ra trận. Bản thân bà cũng trực tiếp tham gia cuộc đấu tranh ngay trên quê hương Củ Chi.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, bà là cơ sở bí mật của cách mạng và dân quân địa phương, kiên cường bám trụ giữa vùng chiến sự ác liệt.

Dưới lòng đất Củ Chi, bà đào hầm để che giấu cán bộ. Trên mặt đất, bà tìm cách cất giấu vũ khí, chuẩn bị lương thực, tiếp tế cho lực lượng du kích. Hàng trăm lượt cán bộ cách mạng đã được bà che chở trong những thời điểm hiểm nghèo.

Mỗi căn hầm bí mật là một trận tuyến.

Mỗi lần đưa cơm, chuyển vũ khí là một lần đối diện với hiểm nguy.

Nhưng người mẹ ấy vẫn bền bỉ bám đất, bám làng, vừa phục vụ cách mạng, vừa động viên con cháu tiếp tục chiến đấu.

Không chỉ hoạt động bí mật, bà còn tham gia các cuộc đấu tranh chính trị trực diện, thể hiện khí phách của người phụ nữ Củ Chi trước sự đàn áp của đối phương.

Hoạt động của bà cuối cùng bị phát hiện. Nguyễn Thị Rành bị bắt, giam giữ và tra tấn. Đối phương muốn dùng chính tình mẫu tử để khuất phục bà, gây sức ép buộc bà phải kêu gọi những người con đang tham gia cách mạng trở về đầu hàng.

Nhưng họ đã không thể khuất phục được người mẹ Củ Chi.

Bà không phản bội cách mạng.

Không khai báo cơ sở.

Và càng không bao giờ dùng lời của một người mẹ để khuyên những người con từ bỏ con đường đấu tranh mà họ đã lựa chọn.

Không đạt được mục đích, đối phương cuối cùng phải trả tự do cho bà.

Ở Nguyễn Thị Rành, tình mẫu tử và lòng yêu nước không đối lập với nhau. Bà thương con bằng tất cả trái tim của một người mẹ, nhưng cũng hiểu rằng khi đất nước chưa độc lập, mỗi người con đều mang trách nhiệm với non sông. Vì thế, sau mỗi mất mát, bà lại nén đau thương để tiếp tục đứng vững.

Đó chính là sức mạnh phi thường của những người Mẹ Việt Nam trong chiến tranh.

Những cống hiến đặc biệt xuất sắc của bà được đất nước trân trọng ghi nhận. Ngày 6/1/1978, Nguyễn Thị Rành được phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đến năm 1994, bà tiếp tục được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Hai danh hiệu cao quý ấy ghi nhận một cuộc đời đặc biệt: vừa là người mẹ của những liệt sĩ, vừa là người chiến sĩ trực tiếp tham gia cách mạng.

Ngày hôm nay, nhắc đến Nguyễn Thị Rành là nhắc đến một trong những biểu tượng tiêu biểu của vùng đất Củ Chi anh hùng. Cuộc đời bà gắn với những căn hầm bí mật, những năm tháng bom đạn và trên hết là sự hy sinh của một gia đình mà nhiều thế hệ đã nối tiếp nhau cầm súng bảo vệ quê hương.

Có lẽ không có thước đo nào có thể đo hết nỗi đau của người mẹ mất tám người con và hai người cháu. Nhưng chính từ nỗi đau tưởng chừng có thể quật ngã một con người ấy, Nguyễn Thị Rành đã đứng lên bằng một nghị lực phi thường.

Tám người con, hai người cháu đã hóa thành những người con bất tử của Tổ quốc. Còn Mẹ Nguyễn Thị Rành đã trở thành một tượng đài của lòng yêu nước – người Mẹ của đất thép Củ Chi, lấy nước mắt tiễn người thân ra trận nhưng chưa bao giờ cúi đầu trước quân thù.

Cuộc đời Mẹ mãi nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng phía sau hai tiếng “hòa bình” là biết bao máu xương của người chiến sĩ và nước mắt của những người mẹ. Sự hy sinh của Mẹ Nguyễn Thị Rành và gia đình vì thế không chỉ thuộc về quá khứ, mà mãi là một phần thiêng liêng trong ký ức và lịch sử dân tộc Việt Nam.