Nguyễn Thị Ráo - Người phụ nữ anh hùng tiên phong “xé rào” giải cứu lương thực miền Nam

Năm 1940, bà được Chi bộ xã giác ngộ rồi giao nhiệm vụ liên lạc giữa các xã Nhị Long, An Trường, Mỹ Trường trong vai cô hàng xáo (mua bán gạo). Sự năng nổ, tháo vát và mưu trí của cô giao liên trẻ đã tạo được niềm tin ở Chi bộ. Năm 1943, bà được giao thêm nhiệm vụ Tổ trưởng Nông hội đỏ xã.

Để chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám, bà được Huyện ủy Càng Long tin tưởng giao nhiệm vụ vận động quần chúng thị trấn và các vùng phụ cận tích cực nổi dậy. Khi chính quyền về tay nhân dân, ngày 20/9/1945 bà vinh dự được đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương, nay là Đảng Cộng sản Việt Nam. Tại Hội nghị Phụ nữ toàn huyện, bà được tín nhiệm bầu vào cương vị Hội trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc huyện Càng Long, đồng thời còn là Ủy viên của huyện bộ Việt Minh.

Năm 1946, đáp ứng yêu cầu của công cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, Huyện ủy Càng Long được củng cố lại. Bà được đề bạt vị trí Huyện ủy viên, phụ trách công tác dân vận kiêm Bí thư Đảng Đoàn Hội Phụ nữ cứu quốc huyện. Năm 1948, đồng chí Nguyễn Thị Ráo được rút về làm Phó Hội trưởng rồi Hội trưởng kiêm Bí thư Đảng Đoàn Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Trà Vinh.

Năm 1949, tỉnh Vĩnh Trà được thành lập từ sự sáp nhập hai tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh, bà được cử đi học lớp Trường Chinh khóa III, tại miền Đông Nam Bộ. Tại đây, năm 1953, bà lập gia đình với đồng chí Nguyễn Trọng Tuyển - Tỉnh ủ`y viên phụ trách tuyên huấn tỉnh Gia Định. Từ đây bà có bí danh Ba Thi (Thi Tuyển). Sau khi hoàn thành lớp Trường Chinh, Xứ ủy đã điều bà về làm Ủy viên Đảng Đoàn Hội Phụ nữ Cứu quốc Gia Định - Ninh (lúc này hai tỉnh Gia Định và Tây Ninh sáp nhập làm một). Được sự chở che, đùm bọc của bà con lao động nghèo vùng Bàn Cờ, Vườn Chuối, bà thay chồng nuôi con thơ dại đồng thời vận động, tập hợp, tổ chức chị em phụ nữ, lãnh đạo chị em đấu tranh trực diện với quân thù.

Sau hiệp định Giơ-ne-vơ về vấn đề Đông Dương được thông qua, bà Ba Thi được Đảng phân công ở lại miền Nam, tiếp tục bám địa bàn Sài Gòn - Gia Định vận động quần chúng kiên quyết đấu tranh đòi địch nghiêm chỉnh thi hành Hiệp định, chuẩn bị Hiệp thương thống nhất đất nước. Khi địch trở mặt, khủng bố gắt gao các lực lượng cách mạng, đồng chí Ba Thi vẫn kiên cường đứng vững giữa nội thành trong sự thương yêu, che chở của quần chúng. Trong giai đoạn này, bà đảm nhiệm nhiều cương vị khác như Phó Ban Phụ vận Sài Gòn - Gia Định; Quyền Bí thư Quận ủy Quận Ba, Ủy viên Ban Cán sự Cánh I phụ trách Tuyên huấn các Quận Gò Vấp, Bình Hòa, Quận Nhì, Quận Ba, Phú Nhuận.

Năm 1961, đồng chí Ba Thi được bầu vào Ban chấp hành Hội Phụ nữ Giải phóng Sài Gòn - Gia Định. Năm 1964, Tại Đại hội Phụ nữ toàn miền, bà được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Hội Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam và được Ban chấp hành cử vào Ban thường trực Trung ương hội. Từ đó đến ngày đất nước được giải phóng, đồng chí Ba Thi có nhiều đóng góp quan trọng trong sự nghiệp vận động phụ nữ miền Nam đấu tranh thống nhất Tổ quốc.

Tháng 3/1969, bà tham gia đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra thăm miền Bắc. Đây là đại biểu phụ nữ duy nhất của đoàn. Ngày 5/3/1969 trở thành ngày trọng đại, khó có thể quên được trong cuộc đời bà - được gặp Bác Hồ và được ngồi bên Bác, báo cáo với Bác về những phong trào đấu tranh kiên cường, bất khuất của phụ nữ Việt Nam.

Sau ngày 30/4/1975, bà tiếp tục công tác tại Trung ương Hội Phụ nữ rồi sau đó được điều về làm Phó Giám đốc Sở Lương thực Thành phố Hồ Chí Minh. Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 6 (khóa IV) ra đời đã mở ra một hướng đi mới trong lĩnh vực lưu thông phân phối. Vận dụng Nghị quyết này vào thực tiễn, Thành ủy và UBND Thành phố Hồ Chí Minh quyết định thành lập Công ty Kinh doanh Lương thực thành phố. Bà được bổ nhiệm làm Giám đốc vào tháng 7/1980. Tới năm 1983, Hội đồng Nhà nước đã tặng thưởng bà Huân chương Lao động hạng Nhì. Tiếp đó, năm 1984 bà lại được tặng Huân chương Lao động hạng Nhất. Và năm sau, 1985, bà là một trong số không nhiều phụ nữ Việt Nam được tuyên dương Anh hùng Lao động.