NGUYỄN THỊ RẨY - BA NĂM MỞ ĐƯỜNG
Tham gia thanh niên xung phong từ năm 18 tuổi Trực tiếp mở đường, vá đường tại chiến trường Khe Sanh ác liệt Góp phần bảo đảm tuyến vận tải chiến lược Bắc – Nam Biểu tượng ý chí và tinh thần cống hiến của tuổi trẻ thời chiến
Nhắc đến Khe Sanh trong những năm kháng chiến, người ta nghĩ ngay đến một “chảo lửa” nơi bom đạn cày xới không ngừng. Giữa khung cảnh khốc liệt ấy, Nguyễn Thị Rẩy – một nữ thanh niên xung phong tuổi vừa mười tám – đã dành trọn ba năm thanh xuân để mở đường, vá đường, giữ cho những đoàn xe không ngừng tiến về tiền tuyến.
Sinh ra ở Thanh Hóa trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, bà Rẩy sớm lớn lên cùng câu chuyện đánh giặc giữ nước. Cha từng là dân quân chở gạo ra chiến trường Điện Biên Phủ; anh, chị lần lượt lên đường; mẹ ở lại hậu phương gom góp thóc lúa tiếp sức cho cách mạng. Bởi vậy, khi rời trường lớp để đăng ký vào lực lượng thanh niên xung phong, bà nhận được sự ủng hộ trọn vẹn từ gia đình – bởi đó là con đường vinh quang nhất của tuổi trẻ lúc bấy giờ.
Năm 1968, sau nửa tháng đi bộ xuyên rừng, đơn vị của bà đến Đường 9 – Khe Sanh, tuyến vận tải chiến lược nối từ Bắc vào Nam. Đây vừa là mạch máu tiếp tế của ta, vừa là mục tiêu bắn phá ác liệt của địch. Máy bay quần thảo ngày đêm, bom mìn giăng kín, đồi núi bị rải chất độc hóa học trơ trụi. Thế nhưng, hàng trăm nam nữ thanh niên xung phong vẫn bám trụ, coi hiểm nguy là thử thách phải vượt qua.
Ban ngày, đơn vị ẩn mình trong rừng; đêm xuống, từng tổ mang cuốc xẻng ra vá đường. Địch phá đến đâu, họ sửa đến đó. Có lúc hai người cùng khiêng một bao đá, có lúc phải nổ mìn lấy đá vá đường trên những con dốc cheo leo. Tai nạn rình rập từng bước chân; đã có đồng đội hy sinh ngay trong lúc làm nhiệm vụ. Mỗi mất mát không làm chùn bước, trái lại càng hun đúc quyết tâm giữ cho con đường luôn thông suốt.
Giữa gian khổ, những người trẻ ấy vẫn sẻ chia từng bát cơm cho đồng bào vùng bom đạn, tự trồng rau, nuôi hươu để cải thiện bữa ăn. Nhờ những đôi tay thầm lặng ấy, những đoàn xe chở bộ đội, vũ khí, lương thực, thuốc men vẫn nối đuôi nhau vào miền Nam.
Năm 1971, Nguyễn Thị Rẩy được cho về an dưỡng, lập gia đình. Hạnh phúc riêng vừa chớm nở thì chồng bà lại lên đường vào chiến trường miền Nam. Suốt những năm đất nước chưa thống nhất, hai người biền biệt tin nhau. Chỉ sau hòa bình, họ mới thật sự đoàn tụ. Với bà, ba năm ở Khe Sanh không chỉ là ký ức gian khổ, mà là quãng đời rực rỡ nhất – nơi tuổi trẻ đã được sống trọn vẹn với lý tưởng “mở đường cho Tổ quốc”.
