nguyễn thị sự

Mẹ Nguyễn Thị Sự – Người mẹ giữa núi rừng Hòa Bình

Giữa những bản làng miền núi Hòa Bình, có một người mẹ mà cuộc đời gần như gắn trọn với quê hương, với núi rừng và với những người dân nghèo nơi đây. Người ta biết đến Mẹ Nguyễn Thị Sự không chỉ là một Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, mà còn là một người phụ nữ Mường giàu lòng nhân ái, dành phần lớn cuộc đời để bốc thuốc Nam chữa bệnh, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn.

Mẹ Nguyễn Thị Sự quê ở xã Hợp Thành, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Ngôi nhà của mẹ ở xóm Xạ Múc nằm trên một sườn đồi, xung quanh là vườn cây thuốc Nam xanh tốt. Ở tuổi ngoài một trăm, hình ảnh người mẹ vẫn gắn với những nắm lá thuốc, những vị thuốc mà mẹ đã dành cả cuộc đời để tìm kiếm, gìn giữ và sử dụng chữa bệnh cho bà con trong vùng.

Nhưng đằng sau cuộc sống tưởng như bình lặng ấy là một nỗi đau mà thời gian không thể xóa nhòa.

Mẹ có hai người con trai là liệt sĩ Nguyễn Văn Diệu và liệt sĩ Nguyễn Hùng Chước.

Năm 1966, người con trai thứ ba Nguyễn Văn Diệu lên đường nhập ngũ. Năm năm sau, đến lượt người con trai thứ tư Nguyễn Hùng Chước tiếp bước anh, vào chiến trường miền Nam.

Hai lần tiễn con đi là hai lần Mẹ đứng lại bên mái nhà quê, dõi theo bóng con khuất dần.

Những năm chiến tranh, tin tức từ chiến trường luôn cách trở. Người mẹ ở quê chỉ biết chờ đợi. Mẹ chờ một ngày các con trở về, chờ tiếng bước chân quen thuộc ngoài ngõ, chờ được nhìn thấy các con bằng xương bằng thịt sau những năm tháng xa cách.

Nhưng ngày đất nước thống nhất cũng là ngày nhiều gia đình nhận ra rằng người thân của mình sẽ không bao giờ trở về.

Mẹ Sự cũng vậy.

Sau ngày miền Nam được giải phóng, gia đình mới nhận được giấy báo tử của hai người con. Nguyễn Hùng Chước đã hy sinh tại mặt trận Tây Nguyên. Trong một trận đánh ngày 24 tháng 4 năm 1972 tại Đắk Tô – Tân Cảnh, người con ấy đã anh dũng hy sinh. Sau nhiều năm tìm kiếm, đồng đội đã tìm được mộ liệt sĩ Nguyễn Hùng Chước và đến năm 2017, hài cốt của anh được đưa về an táng tại quê nhà.

Còn liệt sĩ Nguyễn Văn Diệu vẫn là một nỗi đau chưa trọn vẹn của Mẹ.

Gia đình chỉ nhận được giấy báo tử ghi anh hy sinh tại “mặt trận phía Nam”, nhưng không có thông tin cụ thể về nơi hy sinh, nơi an táng. Vì vậy, suốt nhiều năm, gia đình vẫn mong một ngày tìm được phần mộ của anh để đưa người con trở về bên mẹ.

Có lẽ đối với một người mẹ, không có nỗi đau nào lớn hơn việc biết con mình đã hy sinh nhưng không biết con đang nằm ở đâu.

Chiến tranh đã kết thúc từ rất lâu.

Những người lính năm xưa đã trở về với gia đình.

Những chiến trường ác liệt ngày nào đã trở thành những miền đất bình yên.

Nhưng với Mẹ Sự, cuộc tìm kiếm người con Nguyễn Văn Diệu vẫn như chưa bao giờ kết thúc.

Mỗi dịp lễ, Tết, Mẹ vẫn thắp hương cho các con. Nỗi nhớ được gửi vào làn khói hương, vào những lời gọi con mà người ở lại chỉ có thể gửi đến khoảng không.

Thế nhưng điều đặc biệt ở Mẹ Nguyễn Thị Sự là nỗi đau riêng không khiến mẹ khép mình với cuộc sống.

Mẹ tiếp tục làm thuốc và chữa bệnh cho người dân.

Từ những năm tháng còn trẻ, mẹ đã gắn bó với cây thuốc trong rừng. Những vị thuốc ấy được mẹ tìm kiếm, băm chặt, phơi khô và bào chế. Có những lúc nhà còn nghèo, mỗi chuyến đi tìm thuốc phải mất cả ngày đường, nhưng mẹ vẫn làm vì muốn giúp người bệnh. Những người khó khăn không có tiền, mẹ vẫn chữa bệnh mà không lấy tiền.

Bởi vậy, người dân địa phương gọi mẹ bằng một cái tên thân thương: “bà mế chữa bách bệnh”.

Cái tên ấy chứa đựng tình cảm của cả cộng đồng dành cho một người mẹ đã dành cuộc đời mình để giúp đỡ người khác.

Mẹ từng tham gia dân quân du kích tại địa phương trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba. Năm 2014, Nhà nước phong tặng Mẹ Nguyễn Thị Sự danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, ghi nhận sự hy sinh của hai người con đối với Tổ quốc.

Năm tháng trôi qua.

Mẹ ngày càng già yếu, nhưng hình ảnh người mẹ ngồi bên những cây thuốc trong khu vườn nhỏ vẫn khiến nhiều người xúc động.

Mẹ từng nói về nỗi mong mỏi lớn nhất của mình: tìm được phần mộ của người con Nguyễn Văn Diệu để đưa anh về quê, về bên người anh đã được trở về trước đó.

Một mong ước tưởng chừng rất giản dị.

Nhưng với những gia đình có người hy sinh trong chiến tranh, đó là một mong ước thiêng liêng.

Hôm nay, đất nước đã hòa bình. Những người con của Mẹ đã trở thành một phần của lịch sử. Người con Nguyễn Hùng Chước đã trở về quê hương, còn hành trình tìm kiếm liệt sĩ Nguyễn Văn Diệu vẫn là niềm mong mỏi của gia đình.

Nhìn lại cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Sự, chúng ta thấy một hình ảnh thật đẹp về người phụ nữ Việt Nam: mất con nhưng không mất niềm tin; trải qua chiến tranh nhưng vẫn giữ được lòng nhân hậu; tuổi già chất chứa nỗi đau nhưng vẫn nghĩ đến người khác.

Mẹ đã dành cả cuộc đời để sinh thành, nuôi dưỡng những người con.

Chiến tranh đã lấy đi của Mẹ hai người con trai.

Nhưng sau chiến tranh, Mẹ lại dành những năm tháng còn lại để chữa bệnh, giúp người và gieo những điều tốt đẹp cho cộng đồng.

Có lẽ đó chính là cách một người mẹ biến nỗi đau thành sự sống.

Và hôm nay, khi kể câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Sự, chúng ta không chỉ nhớ đến hai liệt sĩ Nguyễn Văn Diệu và Nguyễn Hùng Chước. Chúng ta còn nhớ đến một người mẹ đã hơn một thế kỷ đi qua cuộc đời, mang trong tim mình cả nỗi đau chiến tranh và lòng nhân hậu của một người phụ nữ miền núi.

Mẹ Sự nhắc chúng ta rằng: hòa bình không chỉ là ngày tiếng súng ngừng vang.

Hòa bình còn là ngày những người mẹ không còn phải tiễn con ra trận.

Là ngày những người con được trở về bên mẹ.

Và nếu một người con chưa thể trở về, thì trách nhiệm của những người đang sống là tiếp tục tìm kiếm, ghi nhớ và tri ân.

Để những người đã hy sinh không bao giờ bị lãng quên.

Để những người mẹ như Mẹ Nguyễn Thị Sự mãi mãi được nhắc đến bằng hai tiếng thiêng liêng:

Mẹ Việt Nam Anh hùng.