Nguyễn Thị Suốt (1906–1968) – người mẹ chèo đò giữa thời hoa lửa

Có những người đi vào lịch sử bằng những chiến công vang dội. Cũng có những người chỉ mang theo một mái chèo, một con thuyền nhỏ và một trái tim không chịu khuất phục trước bom đạn. Mẹ Suốt là một người như thế.

Năm ấy, bên dòng Nhật Lệ, một người phụ nữ đã gần sáu mươi tuổi vẫn ngày ngày chèo đò đưa bộ đội, thương binh và hàng hóa qua sông. Bom đạn trút xuống. Máy bay gầm rú trên bầu trời. Mặt sông nhiều lần tung lên những cột nước dữ dội. Nhưng con đò của mẹ vẫn rời bến.

Mẹ không cầm súng. Mẹ cũng không đứng trong chiến hào. Vũ khí của mẹ là mái chèo, là con thuyền nhỏ và đôi tay đã quen với cuộc sống lam lũ. Mỗi chuyến đò qua sông là một lần mẹ đặt mình giữa hiểm nguy. Nhưng phía bên kia dòng nước là những người đang cần được tiếp sức, là những người lính đang đi về phía chiến trường.

Người ta gọi mẹ là Mẹ Suốt.

Cái tên giản dị ấy dần trở thành một biểu tượng của những người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh: bình thường trong cuộc sống, nhưng phi thường khi đất nước cần.

Năm 1967, mẹ được phong tặng danh hiệu Anh hùng. Mẹ đã ra Hà Nội, đã được gặp Bác Hồ. Nhưng phần thưởng lớn nhất có lẽ vẫn là những chuyến đò đã đưa bao người qua sông an toàn.

Rồi ngày 21 tháng 8 năm 1968, bom đạn đã cướp đi người mẹ ấy. Mẹ nằm lại bên dòng Nhật Lệ, nơi từng chứng kiến biết bao chuyến đò của mẹ.

Chiến tranh đã đi qua. Dòng Nhật Lệ hôm nay vẫn chảy, nhưng trên mặt sông không còn những chuyến đò phải vượt qua bom đạn. Có lẽ đó chính là điều đẹp nhất mà những người như Mẹ Suốt đã để lại cho thế hệ sau: một cuộc sống bình yên để chúng ta được học tập, được ước mơ và được trở về nhà sau mỗi ngày.

Nhìn lại “thời hoa lửa”, tôi không chỉ nhớ một người mẹ đã chèo đò giữa bom đạn. Tôi nhớ một thế hệ những con người bình dị đã làm những điều phi thường mà không cần hỏi mình sẽ nhận lại được gì.

Mẹ Suốt đã gửi lại cuộc đời mình cho dòng sông Nhật Lệ.

Còn chúng ta hôm nay được sống bên một dòng sông hòa bình.

Có lẽ, cách tri ân những người đã nằm lại không phải chỉ là nhớ về họ, mà là biết trân trọng cuộc sống này và sống sao cho những ngày bình yên mà họ đánh đổi bằng cả tuổi xuân, cả máu và nước mắt, trở nên thật sự có ý nghĩa.