Nguyễn Thị Suốt

“…Một tay, lái chiếc đò ngang

Bến sông Nhật Lệ, quân sang đêm ngày…”

Đó là những câu thơ đầy cảm xúc của nhà thơ Tố Hữu trong tác phẩm “Mẹ Suốt”. Chỉ bằng vài hình ảnh giản dị, nhà thơ đã khắc họa nên một dáng hình bình thường mà phi thường – người mẹ chèo đò giữa mưa bom bão đạn, lặng lẽ đưa bộ đội qua sông suốt những năm tháng chiến tranh ác liệt. Từ những vần thơ ấy, hình ảnh mẹ Nguyễn Thị Suốt hiện lên không chỉ như một nhân vật lịch sử, mà như biểu tượng sống động của “thời hoa lửa” – thời đại mà lòng yêu nước bùng cháy mạnh mẽ hơn mọi khốc liệt.

Những năm kháng chiến chống Mỹ, mảnh đất Quảng Bình trở thành tuyến lửa. Bom đạn trút xuống ngày đêm, chia cắt những con đường, tàn phá làng mạc, uy hiếp cuộc sống của nhân dân. Dòng Sông Nhật Lệ khi ấy không còn hiền hòa như thuở nào, mà trở thành ranh giới giữa sự sống và cái chết. Trong hoàn cảnh đó, một người phụ nữ ngoài sáu mươi tuổi đã tự nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò, đưa cán bộ, bộ đội, thương binh và vũ khí vượt sông. Con đò nhỏ bé giữa mênh mông sóng nước và khói lửa chiến tranh dường như quá mong manh, nhưng trên con đò ấy là cả niềm tin và ý chí kiên cường của một con người.

Điều khiến người ta xúc động không chỉ là hành động dũng cảm, mà còn là sự bền bỉ và thầm lặng. Khi tiếng máy bay gầm rú trên đầu, khi bom nổ làm mặt nước tung lên từng cột sóng dữ dội, người mẹ ấy vẫn chắc tay chèo. Bà hiểu rằng mỗi chuyến đò an toàn là thêm một phần sức mạnh cho tiền tuyến. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, bà không chọn lùi bước. Ở tuổi đáng lẽ được nghỉ ngơi bên con cháu, bà lại chọn đối diện hiểm nguy vì Tổ quốc.

Năm 1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải. Nhưng có lẽ, danh hiệu cao quý nhất chính là sự ghi nhớ trong lòng nhân dân. Đến ngày 11/10/1968, trong một trận bom ác liệt, bà đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Sự ra đi ấy không làm hình ảnh của bà mất đi, mà trái lại, khiến dáng hình người mẹ bên mái chèo càng trở nên bất tử.

“Thời hoa lửa” vì thế không chỉ là một giai đoạn lịch sử đầy khói lửa, mà còn là thời đại của những con người bình dị mang trong mình trái tim lớn lao. Qua câu chuyện về Mẹ Suốt, thế hệ trẻ hôm nay nhận ra rằng anh hùng không nhất thiết phải là những điều phi thường xa vời. Anh hùng có thể là một người mẹ với mái chèo thô sơ, nhưng mang trong mình lòng yêu nước mãnh liệt và ý chí sắt đá.

Chúng ta sinh ra khi đất nước đã hòa bình, không còn nghe tiếng bom rơi trên mái nhà. Nhưng điều đó càng khiến ta phải biết trân trọng quá khứ. Những câu chuyện thời hoa lửa cần được kể lại bằng cảm xúc chân thành và góc nhìn mới mẻ của người trẻ, để lịch sử không trở nên xa cách. Học tập tốt hơn, sống có trách nhiệm hơn, dám ước mơ và dám cống hiến – đó là cách chúng ta tiếp nối tinh thần của những người đi trước.

Dáng hình người mẹ “một tay lái chiếc đò ngang” năm nào vẫn như còn in bóng trên dòng sông Nhật Lệ. Tuy rằng một “Thời hoa lửa” đã qua, nhưng ánh sáng của nó vẫn soi đường cho hôm nay. Và thế hệ trẻ chúng ta, bằng cách sống có trách nhiệm và khát vọng, chính là những người giữ cho ngọn lửa ấy không bao giờ tắt, nó sẽ luôn mãi cháy rực trong lòng mỗi người trẻ hôm nay, như nhắc nhở về trách nhiệm và tình yêu đất nước của mỗi người.