Nguyễn Thị Suốt

Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ là khoảng thời gian đầy gian khổ của dân tộc Việt Nam. Quảng Bình khi ấy trở thành một trong những địa bàn bị máy bay và tàu chiến Mỹ đánh phá ác liệt. Trên dòng sông Nhật Lệ, có một người phụ nữ đã không quản tuổi cao, hiểm nguy để ngày ngày đưa bộ đội và hàng hóa qua sông. Đó là Mẹ Suốt – Nguyễn Thị Suốt.

Mẹ Suốt sinh năm 1906 tại làng Bảo Ninh, bên dòng sông Nhật Lệ, nay thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ngày càng ác liệt, dù đã khoảng 60 tuổi, mẹ vẫn tình nguyện tham gia công việc chèo đò phục vụ kháng chiến.

Từ năm 1964, khi Mỹ bắt đầu mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Quảng Bình trở thành một trọng điểm đánh phá. Dòng sông Nhật Lệ là tuyến giao thông quan trọng. Trong hoàn cảnh bom đạn liên tục đe dọa, Mẹ Suốt vẫn bền bỉ chèo đò đưa cán bộ, bộ đội, thương binh và hàng hóa qua sông. Công việc ấy tưởng như bình thường nhưng thực tế vô cùng nguy hiểm, bởi mỗi chuyến đò đều có thể phải đối mặt với máy bay địch và bom đạn.

Trong những năm 1964-1966, Mẹ Suốt đã thực hiện hàng trăm lượt chèo đò, góp phần vận chuyển người và hàng hóa qua sông Nhật Lệ, phục vụ công cuộc kháng chiến.

Hình ảnh Mẹ Suốt chèo đò giữa bom đạn đã gây xúc động mạnh. Năm 1965, nhà thơ Tố Hữu vào Quảng Bình và có dịp gặp Mẹ Suốt. Từ cuộc gặp ấy, ông đã viết bài thơ “Mẹ Suốt”, góp phần làm hình ảnh người mẹ chèo đò trên sông Nhật Lệ được nhiều người biết đến.

Năm 1966, Mẹ Suốt được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua toàn miền Bắc. Hình ảnh Bác Hồ trò chuyện với Mẹ Suốt cũng trở thành một hình ảnh đẹp được lưu giữ trong tư liệu lịch sử.

Không chỉ được nhân dân Quảng Bình yêu quý, Mẹ Suốt còn được Nhà nước ghi nhận những đóng góp trong kháng chiến. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Mẹ Suốt được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng với một số nữ anh hùng tiêu biểu khác của Quảng Bình.

Nhưng cuộc chiến vẫn tiếp diễn. Năm 1967, trong lúc đang thực hiện nhiệm vụ tại khu vực bến đò Bảo Ninh, Mẹ Suốt đã hy sinh trong một trận bom của Mỹ. Sự ra đi của mẹ là một mất mát lớn, nhưng hình ảnh người phụ nữ tuổi cao vẫn ngày ngày chèo đò phục vụ kháng chiến đã trở thành một biểu tượng không thể quên của Quảng Bình.

Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt bên dòng sông Nhật Lệ là nơi nhắc nhớ về người mẹ năm xưa. Mẹ Suốt không phải là một người lính cầm súng ngoài chiến trường, nhưng những chuyến đò của mẹ đã góp phần phục vụ chiến trường trong những năm tháng vô cùng khốc liệt.

Câu chuyện về Mẹ Suốt giúp thế hệ trẻ hiểu rằng trong chiến tranh, mỗi người đều có thể góp sức theo cách của mình. Người mẹ già chèo đò năm ấy đã dành những năm tháng cuối đời để phục vụ quê hương, để lại một hình ảnh đẹp về lòng yêu nước, sự kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.