Nguyễn Thị Suốt - Mẹ Suốt
Giữa những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh một người mẹ chèo đò giữa mưa bom bão đạn trên sông Nhật Lệ đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm, sự hy sinh và tình yêu quê hương đất nước. Đó là Mẹ Suốt, người phụ nữ Quảng Bình bình dị mà vĩ đại, người đã đi vào lịch sử dân tộc như một huyền thoại sống động của thời đại.
Chiến tranh bùng nổ. Bến phà Nhật Lệ trở thành tuyến giao thông huyết mạch nối liền tiền tuyến với hậu phương. Khi bom đạn Mỹ bắt đầu dội xuống Đồng Hới, bà Suốt lúc ấy đã hơn 60 tuổi tình nguyện xung phong làm công việc chèo đò chở bộ đội, thương binh, vũ khí, lương thực vượt sông ra trận.
Giữa lằn ranh sinh tử, người phụ nữ tuổi xế chiều vẫn kiên cường bám bến. Đò của mẹ Suốt không chỉ là phương tiện vận chuyển, mà là biểu tượng của ý chí bất khuất, là con thuyền chở khát vọng độc lập, tự do của cả một dân tộc.
Không quản hiểm nguy, mẹ lặng lẽ, bền bỉ đưa đón hàng ngàn lượt chiến sĩ qua sông. Có lần, vừa cập bờ, chưa kịp rời khỏi thuyền thì máy bay địch ào đến. Mẹ ôm lấy cây chèo, chạy về phía chiến hào, rồi lại trở ra, như thể giữa sự sống và cái chết, mẹ chỉ chọn một điều: tiếp tục chèo.
Trong ký ức của những chiến sĩ năm xưa, mẹ Suốt không chỉ là người chèo đò, mà là người mẹ thực thụ của hậu phương. Mỗi lần đưa bộ đội qua sông, mẹ đều dặn dò ân cần, có khi dúi vội vài củ khoai, miếng bánh, gói cơm. Trên dòng sông đầy bão đạn, những câu nói giản dị của mẹ chính là động lực nâng bước người lính ra trận.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Nguyễn Thị Suốt được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, một sự ghi nhận xứng đáng cho lòng quả cảm phi thường của một người phụ nữ bình dân. Không lâu sau, vào ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận không kích dữ dội, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ trên sông Nhật Lệ. Bà ngã xuống giữa khúc sông thân thuộc, nơi bà đã gắn bó suốt cuộc đời, như một định mệnh thiêng liêng. Tên tuổi của bà từ đó được nhân dân cả nước khắc ghi như một biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Cuộc đời và sự hy sinh của Mẹ Suốt đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật. Bài thơ “Mẹ Suốt” của nhà thơ Tố Hữu đã khắc họa hình tượng mẹ với những câu thơ xúc động, như bản anh hùng ca lay động triệu con tim: "Một tay lái chiếc đò ngang/ Bến sông Nhật Lệ, quân sang đêm ngày/ Sợ chi sóng gió tàu bay/ Tây kia mình đã thắng, Mỹ này ta chẳng thua!"
Hình ảnh người mẹ gắn liền với con đò, dòng sông, bến nước… như hóa thân vào lòng đất mẹ - mảnh đất Quảng Bình kiên cường mà nhân hậu.
