Nguyễn Thị Suốt– người chèo đò giữa mưa bom Quảng Bình
Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Suốt (Mẹ Suốt) sinh năm 1906 (một số tài liệu ghi năm 1908) tại xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Mẹ là biểu tượng anh hùng trong kháng chiến chống Mỹ, nổi tiếng với việc chèo đò chở bộ đội, đạn dược qua sông Nhật Lệ. Mẹ hy sinh năm 1968
Quảng Bình những năm chiến tranh chống Mỹ là một trong những tọa độ lửa khốc liệt nhất miền Bắc. Bom Mỹ đánh ngày đánh đêm, cầu đường bị phá hủy liên tục, sông Nhật Lệ trở thành tuyến giao thông sống còn để vận chuyển bộ đội, vũ khí và lương thực ra tiền tuyến. Trong hoàn cảnh ấy, có một người phụ nữ dân chài đã lặng lẽ gánh trên vai công việc mà không phải người đàn ông nào cũng dám nhận: chèo đò đưa bộ đội vượt sông giữa bom đạn. Đó là Mẹ Suốt, tên thật là Nguyễn Thị Suốt, quê ở xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.
Mẹ Suốt vốn là một người phụ nữ nghèo, chồng mất sớm, cuộc sống gắn với mái chèo và con nước. Khi chiến tranh leo thang, thấy bộ đội phải chờ đò, chờ thuyền giữa làn bom bắn phá, mẹ tự nguyện nhận chèo đò phục vụ kháng chiến. Không giấy tờ, không lời hứa hẹn, mẹ chỉ nói đơn giản: “Còn sông là còn chèo, còn bộ đội là còn đưa.”
Ban ngày, máy bay Mỹ trinh sát liên tục, mẹ phải chờ đến lúc chiều tối hoặc mờ sáng để vượt sông. Có những chuyến đò đi trong mưa bom, nước sông sôi lên vì đạn pháo, mảnh bom bắn tung trắng xóa mặt nước. Mẹ Suốt vẫn bình tĩnh giữ tay chèo, hướng mũi đò vào đúng luồng an toàn, đưa từng tổ chiến sĩ qua sông. Khi bom nổ gần, mẹ chỉ cúi thấp người, che cho bộ đội, miệng vẫn động viên: “Nằm sát xuống, rồi sẽ qua thôi.”
Không chỉ chở người, mẹ còn chở đạn, chở lương thực, chở thương binh. Có lần thuyền bị thủng vì mảnh bom, mẹ vẫn cố chèo vào bờ, rồi lại vá thuyền để tiếp tục chuyến sau. Suốt nhiều năm, mẹ đã thực hiện hàng trăm chuyến đò như thế, bất chấp tuổi cao và hiểm nguy luôn rình rập.
Năm 1968, trong một trận ném bom ác liệt của không quân Mỹ trên sông Nhật Lệ, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Mẹ ngã xuống giữa dòng sông quê hương – nơi mẹ đã dành trọn cuộc đời lam lũ và kiên cường của mình cho kháng chiến.
Sự hy sinh của Mẹ Suốt là hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần của người dân Quảng Bình trong chiến tranh: không phải là những điều lớn lao được tính toán trước, mà là sự lựa chọn giản dị của một con người bình thường khi Tổ quốc cần. Sau này, Mẹ Suốt được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nhưng với người dân Bảo Ninh, mẹ mãi là người phụ nữ chèo đò năm nào – gầy gò, gan góc, và không bao giờ lùi bước trước bom đạn kẻ thù.
