Nguyễn Thị Suốt - Người mẹ cầm lái dưới mưa bom

Nếu ở trên không có phi công Nguyễn Thành Trung lẫy lừng, thì dưới mặt nước, lịch sử gọi tên Mẹ Suốt (tên thật là Nguyễn Thị Suốt, 1906–1968) – người phụ nữ bình dị đã trở thành huyền thoại nhờ lòng dũng cảm phi thường.
Quê ở Quảng Bình, vùng đất cửa ngõ miền Bắc và là túi bom của không quân Mỹ, Mẹ Suốt khi đó đã bước sang tuổi 60. Thay vì chọn nghỉ ngơi, mẹ tình nguyện cầm lái chèo đò đưa bộ đội, cán bộ và hàng hóa qua sông Nhật Lệ. Trong suốt những năm tháng ác liệt nhất (1964–1967), bất kể ngày đêm, mặc cho máy bay gầm rú và bom đạn cày xới mặt sông, con đò của mẹ vẫn lầm lũi, kiên cường rẽ sóng
Người ta tính rằng mỗi năm mẹ thực hiện hàng ngàn chuyến đò. Hình ảnh một cụ bà tóc bạc phơ, tay chèo vững vàng giữa làn mưa bom đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho quân và dân ta. Mẹ không chỉ đưa người qua sông mà còn truyền đi niềm tin và ý chí sắt đá: "Còn sống còn chèo, dù bom rơi đạn lạc cũng không rời mái chèo". Năm 1967, mẹ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Mẹ hy sinh vào tháng 10 năm 1968 trong một trận bom oanh tạc của kẻ thù ngay bên bến phà quen thuộc. Mẹ ngã xuống, nhưng hình tượng "Mẹ Suốt" đã đi vào thơ ca, nhạc họa, mà nổi tiếng nhất là bài thơ "Mẹ Suốt" của nhà thơ Tố Hữu.
Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt đứng uy nghiêm bên bờ sông Nhật Lệ như một sự nhắc nhở về một thế hệ những người mẹ Việt Nam vĩ đại – những người đã lấy đôi vai gầy và ý chí thép để gánh vác vận mệnh của cả một dân tộc.