Nguyễn Thị Suốt – Người mẹ chèo đò giữa mưa bom bão đạn

Nguyễn Thị Suốt – Người mẹ chèo đò giữa mưa bom bão đạn

Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906, quê tại xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, một vùng đất hẹp giữa núi và biển, nơi chiến tranh từng trút xuống không biết bao nhiêu bom đạn. Cuộc đời mẹ không gắn với những trang giấy hay lời thề lớn lao, mà bắt đầu rất giản dị như bao người phụ nữ miền biển khác: một mái nhà nghèo, những đứa con thơ, và con đò nhỏ gắn với dòng sông Nhật Lệ hiền hòa. Nhưng chính từ sự giản dị ấy, mẹ đã bước vào lịch sử bằng một cách không ai có thể quên.

Tuổi trẻ của mẹ Suốt trôi qua trong nhọc nhằn mưu sinh. Chồng mất sớm, mẹ một mình nuôi đàn con bằng nghề chèo đò, đưa người qua sông, đổi lấy bát gạo, mớ khoai. Con đò nhỏ là kế sinh nhai, là đôi chân thứ hai của mẹ. Mỗi sáng, mẹ chống sào ra bến, chiều lại lầm lũi trở về, trên vai là gánh nặng của cả một gia đình. Cuộc đời tưởng chừng sẽ trôi đi như vậy, cho đến khi chiến tranh ập tới, biến con sông quen thuộc thành tuyến lửa, biến con đò của mẹ thành mạch máu giao thông của tiền tuyến.

Khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, Quảng Bình trở thành “tọa độ lửa”. Bom rơi ngày đêm, cầu phà bị đánh sập, đường bộ bị cắt đứt, sông Nhật Lệ trở thành con đường sống còn để bộ đội, dân công, vũ khí và lương thực vượt qua. Trong hoàn cảnh ấy, nhiều người e ngại ra sông, bởi mỗi chuyến qua sông là một lần đối diện với cái chết. Nhưng mẹ Suốt thì không. Mẹ tự nguyện đứng ra chèo đò phục vụ cách mạng, bất chấp tuổi đã cao, bất chấp hiểm nguy luôn rình rập trên đầu.

Người ta thường thấy mẹ Suốt đứng ở mũi đò, lưng thẳng, tay chắc mái chèo, miệng hô to giữa tiếng bom rền: “Cúi xuống! Bình tĩnh! Qua sông rồi!” Giữa mưa bom bão đạn, giọng nói của mẹ vang lên như mệnh lệnh, như lời trấn an, khiến những người lính trẻ cảm thấy vững lòng. Có lúc máy bay địch sà thấp, bom nổ tung mặt nước, sóng dội lên mạn đò, tưởng chừng con đò nhỏ sẽ bị nuốt chửng. Nhưng mẹ vẫn không quay đầu. Mẹ hiểu rằng, nếu mẹ dừng lại, dòng người sẽ bị tắc, và phía bên kia sông, tiền tuyến đang chờ.

Nhiều lần, đồng đội khuyên mẹ nghỉ ngơi. Họ nói mẹ đã già, việc này hãy để người khác làm. Mẹ chỉ cười, nụ cười mộc mạc mà cứng cỏi: “Tao còn chèo được là tao còn chèo. Bộ đội còn phải đi, tao sao được nghỉ.” Với mẹ, việc chèo đò không phải là anh hùng, mà là bổn phận. Bổn phận của một người mẹ với đất nước đang bị xâm lăng.

Mẹ Suốt đã thực hiện hàng nghìn chuyến đò như thế. Mỗi chuyến đi là một lần đặt cược mạng sống, nhưng mẹ chưa bao giờ chùn tay chèo. Mẹ thuộc từng con nước, từng luồng lạch, từng khoảnh khắc máy bay địch đổi hướng. Mẹ chèo đò bằng kinh nghiệm của cả đời gắn bó với sông nước, và bằng tình yêu nước cháy bỏng của một người mẹ Việt Nam.

Ngày 23 tháng 8 năm 1968, trong một chuyến chèo đò đưa bộ đội qua sông, máy bay Mỹ bất ngờ trút bom dữ dội xuống bến Nhật Lệ. Một quả bom rơi rất gần. Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh, để lại mái chèo còn dang dở, để lại con đò nhỏ trôi lặng lẽ giữa dòng sông nhuốm khói bom. Mẹ ra đi khi đang làm công việc quen thuộc nhất của đời mình – chèo đò cho Tổ quốc.

Tin mẹ hy sinh lan đi khắp vùng. Những người lính từng được mẹ đưa qua sông lặng người. Con sông Nhật Lệ hôm ấy như lặng hơn, sóng khẽ vỗ bờ như một khúc mặc niệm. Người ta nói, từ ngày mẹ mất, mỗi khi nhìn dòng sông, ai cũng thấy thấp thoáng dáng một người mẹ già, tay chèo nhịp nhàng, ánh mắt kiên định hướng về phía bờ bên kia.

Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và sau này phong tặng Mẹ Việt Nam Anh hùng. Nhưng danh hiệu lớn nhất của mẹ chính là sự bất tử trong lòng nhân dân. Hình ảnh mẹ Suốt trở thành biểu tượng của Quảng Bình – biểu tượng của người mẹ bình dị mà phi thường, của sự hy sinh không cần hào quang.

Ngày nay, bên bờ sông Nhật Lệ, tượng mẹ Suốt đứng lặng, hướng mặt ra dòng sông. Du khách dừng lại, học sinh nghiêng mình, những người lính trẻ cúi đầu. Dòng sông vẫn chảy, đất nước đã hòa bình, nhưng câu chuyện về mẹ thì không bao giờ cũ. Nó nhắc mỗi người Việt Nam rằng, có những người mẹ đã dùng chính thân mình để giữ cho dòng chảy Tổ quốc không bao giờ bị đứt đoạn.

Bài học gửi đến thế hệ thanh niên Việt Nam hôm nay:
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Suốt dạy chúng ta rằng, anh hùng không nhất thiết phải làm những điều lớn lao, mà là làm trọn vẹn điều mình chọn, đến cùng, không lùi bước trước khó khăn. Thanh niên hôm nay không còn nghe tiếng bom, nhưng vẫn đối mặt với thử thách của thời đại mới. Sống có trách nhiệm, dám dấn thân, không ngại gian khó, và luôn đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân – đó chính là cách thiết thực nhất để tri ân những người mẹ đã hy sinh cả cuộc đời mình cho đất nước.