Nguyễn Thị Tám-tham gia mở đường, tải đạn trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.

Năm 1968, Bà Nguyễn Thị Tám khi vừa tròn 18 tuổi, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, bà Tám tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước. Khi đó, chiến trường miền Nam đang ở giai đoạn ác liệt sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh – trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của không quân Mỹ.

Đơn vị của bà Tám được phân công làm nhiệm vụ san lấp hố bom, đảm bảo giao thông thông suốt cho xe chở lương thực, vũ khí chi viện cho miền Nam. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng vô cùng hiểm nguy. Bom nổ chậm, bom từ trường, bom bi rải dày đặc; nhiều khi vừa lấp xong hố bom thì máy bay lại quay lại oanh tạc.

Bà Tám kể lại rằng có những đêm mưa rừng xối xả, cả tổ phải thức trắng bên tuyến đường, tay cuốc, tay xẻng, người lấm lem bùn đất. Có lần, trong một trận bom, một đồng đội của bà đã hy sinh khi đang cố kéo một khúc gỗ chắn ngang đường để kịp cho đoàn xe qua. Sự mất mát ấy ám ảnh bà suốt nhiều năm sau chiến tranh.

Những năm 1971–1972, chiến sự càng ác liệt khi Mỹ tăng cường đánh phá tuyến hậu cần. Đơn vị của bà được điều động vào khu vực trọng điểm thuộc Quảng Bình – nơi được mệnh danh là “tọa độ lửa”. Không chỉ mở đường, bà và đồng đội còn tham gia tải thương, tiếp tế lương thực cho bộ đội. Có những ngày hành quân liên tục hàng chục cây số giữa rừng sâu, sốt rét rừng hoành hành, thuốc men thiếu thốn.

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, bà Tám trở về quê hương với thương tật do ảnh hưởng bom đạn và bệnh sốt rét tái phát nhiều năm. Cuộc sống thời hậu chiến còn nhiều khó khăn, nhưng bà chưa từng than vãn. Bà tham gia công tác Hội Cựu thanh niên xung phong tại địa phương, vận động giúp đỡ các gia đình chính sách, tìm kiếm, quy tập hài cốt đồng đội còn thất lạc.

Những đóng góp của bà được Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba và nhiều bằng khen của tỉnh. Nhưng với bà, phần thưởng lớn nhất chính là được chứng kiến đất nước hòa bình, thế hệ trẻ hôm nay được học hành, trưởng thành trong điều kiện tốt đẹp hơn.

Giờ đây, ở tuổi ngoài 70, mái tóc đã bạc trắng, bà Tám vẫn giữ thói quen kể chuyện Trường Sơn cho con cháu nghe vào những buổi tối mất điện. Giọng bà trầm lại khi nhắc đến đồng đội đã ngã xuống. “Họ mãi mãi tuổi 20,” bà nói, “còn mình được sống đến hôm nay là may mắn.”

Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Tám chỉ là một trong hàng vạn câu chuyện của lực lượng thanh niên xung phong và cựu chiến binh Việt Nam – những người đã dành cả tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Sự hy sinh thầm lặng ấy không chỉ là ký ức của một thời máu lửa, mà còn là bài học sống động về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt lên gian khổ cho các thế hệ mai sau.