Nguyễn Thị Thành – Người mẹ nuôi cả một vùng kháng chiến

Người kể: Võ Thị Hoa – người dân trong làng, từng được bà Nguyễn Thị Thành chở che, nuôi nấng, sau này truyền lại câu chuyện cho con cháu.

Tôi là Võ Thị Hoa. Tôi gọi bà Thành bằng tiếng Mẹ, vì bà thực sự là mẹ của nhiều người trong chúng tôi. Bà không cầm súng ra trận, không chỉ huy ai, nhưng cả một vùng núi rừng này đều biết ơn bà. Bà là người mẹ bình dị, nhưng đã che chở, nuôi dưỡng, bảo vệ biết bao cán bộ, chiến sĩ qua những ngày đen tối nhất.

Bà sinh ra và lớn lên ở vùng núi Quảng Bình, chồng sớm mất, một mình nuôi ba con. Khi chiến tranh đến, làng xóm bị tàn phá, cán bộ, chiến sĩ phải vào rừng trú ẩn. Không có lương thực, không có thuốc men, bị địch truy lùng ráo riết. Bà nói với các con:

"Người ta đến đây vì nước, vì chúng ta. Để họ chết đói, bị bắt, thì lòng mình không yên. Dù có nguy hiểm đến đâu, mẹ cũng phải che chở họ."

Từ đó, nhà bà trở thành nơi trú ẩn, nơi ăn chốn ở cho hàng trăm người. Bà thức dậy từ nửa đêm, đi trồng khoai, trồng sắn, chăn nuôi – tất cả đều chia sẻ cho người khác. Khi địch đến lùng sục, bà giấu người trong hầm, trong rừng, tự mình đối mặt với kẻ thù. Họ tra hỏi, đánh đập, bà vẫn trả lời:

"Tôi chỉ có ba con, không có ai khác trong nhà. Các ông tìm sai nhà rồi!"

Biết bao lần bà bị đánh đến ngất đi, nhưng không bao giờ khai ai. Người ta khuyên bà:

– Chị có ba con, giữ gìn bản thân và các con đi! Đừng liều mạng cho người khác!

Bà ôm các con, rồi nói:

"Nếu ai cũng nghĩ chỉ cho con mình, thì nước mất, con cháu ta cũng làm nô lệ. Bây giờ tôi giúp họ, mai sau họ giúp chúng ta. Đó là lẽ phải."

Ngày nọ, địch nghi bà giấu người, bắt cả ba con trai của bà làm con tin, dọa giết nếu bà không khai. Bà đau xé ruột, nhưng vẫn kiên quyết:

"Tôi có thể mất con, nhưng không thể phản bội những người tin tưởng tôi. Các con ơi, mẹ xin lỗi, nhưng mẹ không thể làm khác!"

Ba người con đều bị địch giết, nhưng bà vẫn không đổi lòng. Đau thương vô cùng, nhưng bà lau nước mắt, tiếp tục chở che mọi người như trước. Bà nói:

"Con tôi hy sinh, không phải để tôi buông xuôi. Chúng nó ra đi, để mai sau mọi người được sống yên. Tôi phải tiếp tục đến khi không thể nữa."

Khi đất nước hòa bình, chính quyền đến tặng bà nhiều vàng bạc, bằng khen. Bà từ chối hầu hết, chỉ giữ lại đủ ăn, còn lại chia cho người nghèo, cho trẻ mồ côi. Bà qua đời năm 1978, cả vùng tang thương như mất mẹ ruột.

Kể đến đây, bà Hoa ngừng lại, lau nước mắt, rồi nói:

"Ngày nay, khi các con đi qua mảnh đất này, hãy nhớ: có những người mẹ như bà Thành, không ai biết tên, không ai ghi công, nhưng đã trao tất cả – con cái, hạnh phúc, cả mạng sống – chỉ để chúng ta có ngày hôm nay. Đó là những người mẹ vĩ đại nhất của dân tộc."