NGUYỄN THỊ THẬP - NGƯỜI CON GÁI LONG HƯNG GIỮA THỜI HOA LỬA

Năm 1928, khi mới hai mươi tuổi, Nguyễn Thị Thập tham gia Nông hội ở Long Hưng, làm công tác tuyên truyền, vận động nhân dân. Đó là những năm tháng đất nước còn chìm trong áp bức, mỗi hoạt động cách mạng đều có thể phải trả giá bằng tự do và tính mạng. Năm 1931, bà được kết nạp vào Đảng, lấy bí danh Mười Thập và thoát ly hoạt động cách mạng. Đến năm 1935, bà được bầu vào Xứ ủy Nam Kỳ. Con đường cách mạng của bà không trải đầy hoa hồng. Bà nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. Năm 1938, sau khi lãnh đạo nông dân Long Hưng đấu tranh chống thuế, bà lại bị bắt. Nhưng một chi tiết khiến tôi rất xúc động là khi ấy, hàng nghìn đồng bào Long Hưng, Long Định đã kéo đến giải thoát cho bà. Có lẽ chỉ khi một người thật sự sống vì dân, gần gũi với dân và được dân tin yêu, người ta mới có thể nhận được sự chở che lớn lao đến như vậy.

  Rồi năm 1940, Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ. Nguyễn Thị Thập tham gia Ban lãnh đạo khởi nghĩa tại tỉnh Mỹ Tho. Những người đứng lên khi ấy đều hiểu rằng phía trước có thể là nhà tù, súng đạn và cái chết. Nhưng họ vẫn lựa chọn bước đi, bởi trong trái tim họ khi ấy chỉ có một mong muốn lớn lao: giành lại tự do cho quê hương, đất nước.

  Sau khởi nghĩa, thực dân Pháp đàn áp khốc liệt. Nhiều người bị bắt, bị tù đày và hy sinh. Gia đình Nguyễn Thị Thập cũng chịu những mất mát không gì bù đắp. Chồng bà, đồng chí Lê Văn Giác, bị bắt và xử tử năm 1941. Tư liệu lịch sử còn ghi nhận bà đã hiến dâng cho Tổ quốc cả chồng và hai người con trai.

  Đọc đến đây, tôi không khỏi nghĩ về Nguyễn Thị Thập trước hết như một người vợ, một người mẹ. Lịch sử có thể chỉ cần vài dòng để ghi lại một người đã hy sinh, nhưng phía sau những dòng chữ ấy là một gia đình mất đi người thân, là những bữa cơm thiếu một người, là nỗi nhớ mà người ở lại phải mang theo suốt cuộc đời. Nguyễn Thị Thập cũng biết đau, biết mất mát như bất kỳ người phụ nữ nào. Nhưng điều đáng kính phục là bà không để nỗi đau riêng làm mình dừng bước. Bà tiếp tục hoạt động cách mạng, tiếp tục gánh vác những trọng trách được giao. Sau Cách mạng Tháng Tám, bà là đại biểu Quốc hội nhiều khóa, giữ cương vị Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Phó Chủ tịch Quốc hội. Nhưng điều tôi nhớ nhất không phải là những chức vụ ấy, mà là sự gắn bó của bà với phong trào phụ nữ Việt Nam - những người phụ nữ đã âm thầm góp sức, góp tuổi trẻ và thậm chí cả mạng sống cho đất nước.

  Điều đặc biệt hơn là khi tuổi đã cao, Nguyễn Thị Thập vẫn không ngừng cống hiến. Bà cùng các cán bộ nữ lão thành đi sưu tầm tài liệu, hình ảnh, hiện vật và gặp gỡ các nhân chứng để ghi lại lịch sử đấu tranh của phụ nữ Nam Bộ. Công việc ấy góp phần hình thành Nhà truyền thống Phụ nữ Nam Bộ, tiền thân của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ ngày nay.

  Tôi rất xúc động trước những năm tháng cuối đời ấy. Khi còn trẻ, bà chiến đấu để giành lấy tương lai; khi tuổi đã cao, bà lại gìn giữ quá khứ để thế hệ sau không quên. Bà hiểu rằng những người từng trải qua chiến tranh rồi sẽ lần lượt ra đi, nhưng những câu chuyện về họ cần được lưu lại. Vì thế, từng bức ảnh, từng hiện vật, từng lời kể được giữ lại như những chứng nhân của một thời không thể nào quên.

  Hôm nay, nếu trở về Long Hưng, có lẽ Nguyễn Thị Thập sẽ thấy quê hương đã thay đổi rất nhiều. Những con đường quê bình yên, những cánh đồng xanh, những mái trường đầy tiếng trẻ thơ. Những người mẹ hôm nay không còn phải tiễn chồng, tiễn con ra chiến trường. Những đứa trẻ được đến trường, được sống trong hòa bình và tự do mơ ước. Đó chính là cuộc sống mà thế hệ của bà từng chiến đấu để giành lấy.

  Tôi sinh ra trong hòa bình nên chưa từng trải qua tiếng súng hay những cuộc chia ly của chiến tranh. Nhưng câu chuyện về Nguyễn Thị Thập khiến tôi hiểu rằng hòa bình hôm nay không phải là điều tự nhiên mà có. Phía sau sự bình yên ấy là tuổi trẻ, là nước mắt, là những cuộc chia ly và sự hy sinh của biết bao con người. Trong số những con người ấy có một người con gái của Long Hưng - Nguyễn Thị Thập.

 Bà đã đi xa, nhưng câu chuyện về cuộc đời bà vẫn còn ở lại với quê hương Tiền Giang và với những thế hệ hôm nay. Nhớ về bà không chỉ để tự hào, mà còn để mỗi chúng ta biết trân trọng cuộc sống hiện tại, biết sống có trách nhiệm hơn và hiểu rằng mình đang được thừa hưởng một nền hòa bình được đánh đổi bằng biết bao hy sinh.

        Thời hoa lửa đã đi qua, nhưng những con người làm nên thời hoa lửa vẫn sống mãi trong ký ức của quê hương và dân tộc. Họ hiện diện trong những câu chuyện được kể lại, trong những kỷ vật được gìn giữ và trong cuộc sống bình yên mà hôm nay chúng ta đang có. Nguyễn Thị Thập - người con gái của Long Hưng đã gửi lại cho quê hương không chỉ một cuộc đời đầy hy sinh, mà còn một bài học sâu sắc về lòng yêu nước, nghị lực và trách nhiệm với quê hương. Có lẽ, cách đẹp nhất để thế hệ hôm nay tri ân bà và những người đi trước chính là biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm và tiếp tục viết nên những câu chuyện đẹp cho quê hương mình.