Nguyễn Thị Thi
II.THÔNG TIN NHÂN CHỨNG LỊCH SỬ
Họ và tên: Nguyễn Thị Thi
Năm sinh – Năm mất: 1950 - 1966
Quê quán: Thôn Đình Tràng, xã Lam Hạ, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (nay là phường Lam Hạ, TP. Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình)
Đơn vị: Đại đội dân quân phòng không Lam Hạ (Đại đội nữ dân quân pháo cao xạ)
Chức vụ: Pháo thủ - Dân quân tự vệ trực chiến xã Lam Hạ

Chân dung nữ anh hùng Nguyễn Thị Thi
III. NỘI DUNG TÁC PHẨM
Nguyễn Thị Thi- Đóa hoa thép tuổi mười sáu đã lấy thanh xuân làm lá chắn, dũng cảm bám trụ trận địa, tiếp đạn cho các mâm pháo cao xạ đánh đuổi máy bay Mỹ bảo vệ huyết mạch giao thông tại cầu Phủ Lý.
Bằng tuổi tôi bây giờ, chị Nguyễn Thị Thi đã không còn là một cô bé vô tư mà đã là một chiến sĩ đứng giữa trận địa pháo Lam Hạ đỏ lửa. Trong khi tôi vẫn còn đang loay hoay với những bài tập hay mộng mơ tuổi mới lớn, thì chị đã can đảm chọn lấy hòm đạn và tiếng súng phòng không để bảo vệ nhịp cầu quê hương. Sự hy sinh của chị không chỉ là những con chữ khô khan trong sử sách, mà là một lời khẳng định đầy kiêu hãnh của một thế hệ “hoa lửa” rằng: tuổi trẻ có thể nhỏ bé về vóc dáng, nhưng chưa bao giờ tầm thường về lý tưởng. Đứng trước chị, tôi không chỉ thấy một người anh hùng, mà còn thấy một cái tôi đầy bản lĩnh mà bản thân mình luôn ngưỡng mộ và khát khao hướng tới.
Giữa những năm tháng thập niên 60 rực lửa, mảnh đất Lam Hạ (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) đã chứng kiến sự trưởng thành vượt bậc của một thế hệ “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Năm 1965 khi vừa mới bước sang tuổi 15 chị đã cùng chị gái là Nguyễn Thị Thu tình nguyện gia nhập đội nữ dân quân. Ở cái tuổi “ ăn chưa no, lo chưa tới “ Thi đã mang trong mình ý chí của một chiến sĩ thực thụ. Trước lời khuyên can đầy lo lắng của những người anh bộ đội, cô thiếu nữ ấy đã đáp lại bằng một thanh âm đanh thép: “Đã là chiến sĩ thì phải chiến đấu đến cùng. Đất nước này còn biết bao gia đình khác có nhiều người ra trận hơn cả chúng tôi”. Lời khẳng định ấy không chỉ là ý chí cá nhân, mà còn là sự kết tinh từ lòng yêu nước nồng nàn của một thế hệ trẻ tuổi.
Ngày 5-8-1965, Đại đội dân quân phòng không xã Lam Hạ chính thức được thành lập. Trong đội hình 87 chiến sĩ năm ấy, nổi bật nhất là hình ảnh 25 người thiếu nữ kiên cường của Trung đội nữ. Giữa những “đóa hoa thép” rực rỡ, Nguyễn Thị Thi hiện lên như một nét vẽ thanh xuân trong trẻo nhất. Là thành viên ít tuổi nhất đội, chị không chỉ là một chiến sĩ mà còn là người “em út” được cả đơn vị hết lòng bao bọc và yêu thương. Không quản ngại nắng cháy hay mưa bom, chị luôn cùng đồng đội sát cánh bên các anh bộ đội chủ lực cạnh những mâm pháo 37ly, 57ly và 100ly. Đặc biệt, tại trận địa pháo 37ly – nơi ghi dấu những chiến công hiển hách nhất – huyền thoại mười cô gái Lam Hạ đã chứng minh rằng lòng yêu nước không đợi tuổi. Từ những cô gái vốn chỉ quen với công việc đồng áng, họ đã dũng cảm vươn mình trở thành những pháo thủ thực thụ, trực tiếp cầm lái súng, đối mặt với phi đội máy bay Mỹ để giữ vững nhịp đập của tuyến đường huyết mạch quê hương.
Sáng ngày 1-10-1966 từ 6 giờ 15 đến 6 giờ 21 phút, tốp máy bay Mỹ đầu tiên xuất hiện với 12 chiếc. Chúng bổ nhào từ ba hướng ném bom làm sập hai đầu cầu đường sắt. Bầu trời Phủ Lý bấy giờ không còn xanh ngắt nữa mà thường xuyên bị xé toạc bởi tiếng gầm rú vang dội của máy bay phản lực. Không gian Lam Hạ rung chuyển trở thành‘mắt bão’ bởi mục tiêu của địch là đánh sập tuyến đường 1A cầu Phủ Lý, cắt đứt mạch máu giao thông. Sát cánh cùng Đại đội 1 (Tiểu đoàn 6), lực lượng dân quân Lam Hạ và Đình Tràng đã dệt nên một‘ lá chắn thép ’đánh tan nhiều tốp máy bay Mỹ, bảo vệ vững chắc mục tiêu và khiến bom đạn địch rơi chệch hướng. Giữa làn mưa bom bão đạn, Thi đã cùng chị gái của mình không rời nhau nửa bước, người nạp đạn, người tiếp đạn, phối hợp nhịp nhàng như chính sự gắn kết máu thịt của họ. Khói lửa mù trời, tiếng nổ rung chuyển cả vùng đất ven sông Châu. Trong cơn bão lửa ấy, một quả bom định mệnh đã rơi trúng trận địa của tiểu đội, chị cùng những người đồng đội thân yêu đã mãi mãi nằm lại nơi chiến hào, hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân cho mảnh đất quê hương vào đúng những năm tháng tươi đẹp nhất của cuộc đời.

Trận địa pháo khốc liệt năm xưa giờ đây đã trở thành Đền thờ mười cô gái Lam - biểu tượng bất diệt về lòng yêu nước giữa lòng thành phố Phủ Lý thanh bình. Chính máu xương của các chị đã hòa vào đất mẹ, tạo nên nền móng cho sự hồi sinh và phát triển của mảnh đất ngày nay. Để giờ đây, mỗi khi nhắc về những người con anh hùng như Nguyễn Thị Thi, người ta không chỉ thấy một trang sử oanh liệt, mà còn thấy một niềm tin sắt son đang tiếp sức cho thế hệ trẻ Hà Nam vươn mình mạnh mẽ, dựng xây quê hương ngày càng giàu đẹp.



