Nguyễn Thị Thi - Bỏ lại bắp ngô trên bếp
Nguyễn Thị Thi sinh năm 1950, là nữ dân quân xã Lam Hạ (nay là phường Lam Hạ, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam). Mới 16 tuổi, chị là người nhỏ tuổi nhất trong 10 nữ dân quân Lam Hạ anh dũng hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ cầu Phủ Lý ngày 1/10/1966. Chị hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, thậm chí không kịp để lại một tấm ảnh chân dung, nhưng hình ảnh về cô gái bỏ dở bắp ngô trên bếp để lao ra trận địa đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước của tuổi trẻ Việt Nam.
Tháng Mười năm 1966.
Buổi sáng ở làng Đình Tràng vẫn bình yên như bao ngày.
Trong căn bếp nhỏ.
Cô gái Nguyễn Thị Thi đang ngồi nướng mấy bắp ngô.
Những bắp ngô ấy dành cho các em nhỏ chuẩn bị đến trường.
Thi mới mười sáu tuổi.
Ở tuổi ấy, nhiều cô gái vẫn còn vô tư đến lớp.
Nhưng Thi đã là nữ dân quân.
Ngày nào cũng trực chiến.
Ngày nào cũng sẵn sàng cầm súng.
Đang quạt bếp.
Bỗng...
Tiếng còi báo động vang lên.
Một hồi.
Hai hồi.
Rồi kéo dài.
Máy bay Mỹ đang lao vào Phủ Lý.
Thi lập tức đứng bật dậy.
Đặt chiếc quạt xuống.
Quay sang người chị dâu, dặn vội:
"Chị đưa bố mẹ và các em xuống hầm nhé!"
Nói xong.
Cô gái nhỏ chạy vụt ra khỏi sân.
Những bắp ngô vẫn còn nằm trên bếp lửa.
Không ai ngờ.
Đó là lần cuối cùng gia đình nhìn thấy Thi.
Ngoài trận địa.
Máy bay Mỹ bổ nhào.
Bom.
Rốc-két.
Đạn đại liên.
Liên tiếp dội xuống.
Khẩu đội pháo vẫn chiến đấu.
Các nữ dân quân vừa tiếp đạn.
Vừa thay thế những pháo thủ bị thương.
Thi chạy không ngừng.
Mỗi hòm đạn nặng gần bằng nửa trọng lượng cơ thể.
Nhưng cô vẫn ôm chặt.
Chạy.
Lại chạy.
Đưa đạn đến mâm pháo.
Để những khẩu pháo không ngừng nhả đạn lên bầu trời.
Một loạt bom rơi trúng trận địa.
Khói bụi phủ kín.
Khi đồng đội chạy đến.
Thi đã nằm lại.
Bên cạnh chị còn có những người bạn cùng tuổi:
Đinh Thị Tâm.
Phan Thị Tuyết.
Nguyễn Thị Thu.
Phạm Thị Lan.
Vũ Thị Phương.
Sáu cô gái.
Sáu bông hoa tuổi mười tám.
Đã hóa thành bất tử ngay trên trận địa pháo.
Điều khiến nhiều người day dứt nhất.
Là Nguyễn Thị Thi không để lại một tấm ảnh nào.
Gia đình quá nghèo.
Đến khi chị hy sinh.
Người thân mới nhận ra.
Không còn một bức hình để nhớ.
Nhiều chục năm sau.
Các họa sĩ phải phục dựng chân dung chị từ lời kể của người thân và đồng đội.
Để hôm nay.
Trong Đền thờ 10 nữ dân quân Lam Hạ.
Thi đã có một gương mặt.
Một nụ cười.
Như bao người con gái khác.
Người Trung đội trưởng năm xưa – bà Nguyễn Thị Tình – mỗi lần kể đến Thi đều nghẹn giọng.
Bà nhớ rất rõ.
Hình ảnh cô bé mười sáu tuổi chạy khỏi căn bếp.
Không hề ngoảnh đầu lại.
Bởi trong suy nghĩ của Thi lúc ấy.
Trận địa cần người hơn.
Nồi ngô có thể cháy.
Nhưng quê hương thì không thể mất.
Ngày nay.
Ở phường Lam Hạ.
Đền thờ mười nữ dân quân luôn đỏ lửa hương.
Học sinh.
Đoàn viên.
Thanh niên.
Đều đến đây.
Để nghe kể về cô gái mười sáu tuổi.
Đã bỏ lại bắp ngô trên bếp.
Để giữ lấy bầu trời quê hương.


