NGUYỄN THỊ THÌN - NGƯỜI MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG CỦA MỘT THỜI KHÁNG CHIẾN

Nguyễn Thị Thìn – Người mẹ giữa những năm tháng chiến tranh

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát mà nó để lại vẫn còn trong ký ức của nhiều gia đình. Với Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thìn (1904–1988), những năm tháng chiến tranh là một hành trình đầy đau thương khi lần lượt mất đi hai người con trai là Nguyễn Đạt Lư và Nguyễn Đạt Linh. Câu chuyện về Mẹ được người con gái út Nguyễn Thị Phúc kể lại, giúp lưu giữ ký ức về một người mẹ đã trải qua những mất mát lớn lao nhưng vẫn tiếp tục sống, lao động và chở che cho đồng đội của các con.

Người mẹ tần tảo bên khung cửi

Mẹ Nguyễn Thị Thìn quê ở làng Hạnh Đàn, xã Tân Lập, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Đông, nay thuộc xã Ô Diên, Thành phố Hà Nội. Mẹ là người phụ nữ gắn bó với ruộng đồng và nghề dệt vải, một mình tần tảo nuôi bốn người con khôn lớn.

Trong ký ức của bà Nguyễn Thị Phúc, người con gái út của Mẹ, hình ảnh mẹ Thìn là một người phụ nữ luôn tất bật với công việc đồng áng và khung cửi. Cuộc sống gia đình vốn bình dị ấy đã thay đổi khi chiến tranh ngày càng khốc liệt.

Hai người con lần lượt hy sinh

Năm 1949, gia đình Mẹ Thìn chịu mất mát đầu tiên. Người con cả Nguyễn Đạt Lư (1926–1949), khi ấy mới 23 tuổi, tham gia hoạt động cách mạng bí mật và bị địch bắt tại bốt Phùng. Ông bị tra tấn và sau đó anh dũng hy sinh.

Nhận tin con mất, Mẹ cùng người bác ruột thuê người khắc một tấm bia đá nhỏ rồi tìm đến bốt Phùng để đánh dấu nơi con mình được chôn cất. Mẹ hy vọng một ngày đất nước hòa bình sẽ có thể tìm và đưa hài cốt con về quê nhà.

Nhưng nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì chỉ một năm sau, năm 1950, Mẹ lại mất người con trai thứ hai là Nguyễn Đạt Linh (1929–1950). Ông là Tiểu đội trưởng và hy sinh trong một trận càn quét khi tuổi đời còn trẻ. Khi ấy, ngày cưới của ông chỉ còn cách khoảng nửa tháng; những lễ vật cưới hỏi đã được Mẹ chuẩn bị sẵn.

Hai người con trai lần lượt hy sinh chỉ cách nhau một năm. Căn nhà từng có những người con khỏe mạnh, nay chỉ còn lại hai vợ chồng già và cô con gái út.

Sau những mất mát, Mẹ vẫn tiếp tục sống

Hai lần mất con là nỗi đau lớn đối với Mẹ Thìn. Nhưng thay vì gục ngã, Mẹ tiếp tục công việc dệt vải và cuộc sống lao động thường ngày.

Khi các con còn sống, Mẹ từng dành những nắm gạo, củ khoai để các con mang theo khi hoạt động. Sau khi hai con hy sinh, những phần lương thực ấy Mẹ lại dành cho đồng đội của các con.

Những người từng chiến đấu cùng Lư và Linh thường ghé thăm gia đình. Theo lời kể của bà Phúc, Mẹ Thìn luôn yêu thương và chăm sóc họ như những người con của mình. Những người lính trẻ đến thăm nhà được Mẹ giữ lại dùng bữa cơm đạm bạc, bởi với Mẹ, họ phần nào gợi nhớ hình bóng những người con đã mất.

Nỗi đau được giữ lại trong ký ức

Có những mất mát không thể dễ dàng gọi thành lời. Sau khi người con cả hy sinh, Mẹ vẫn mang trong lòng nỗi day dứt về nơi ông nằm lại. Tấm bia đá Mẹ đặt tại bốt Phùng sau này cũng không còn được tìm thấy khi khu vực này thay đổi bởi chiến tranh và thời gian.

Mãi đến năm 2012, sau 63 năm kể từ ngày ông Nguyễn Đạt Lư hy sinh, hài cốt của ông mới được con cháu tìm thấy dưới một vườn chuối và đưa về nghĩa trang quê nhà.

Danh hiệu ghi nhận sự hy sinh của Mẹ

Những đóng góp và sự hy sinh của Mẹ Nguyễn Thị Thìn cùng gia đình được Nhà nước ghi nhận. Tháng 12 năm 2016, Mẹ Nguyễn Thị Thìn được truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”. Câu chuyện về Mẹ không chỉ là câu chuyện về nỗi đau của một người mẹ mất con. Đó còn là câu chuyện về sự kiên cường của những người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh – những người vừa chịu đựng mất mát của gia đình, vừa âm thầm góp sức cho cuộc kháng chiến bằng những việc làm bình dị của mình.

Mẹ Nguyễn Thị Thìn đã đi qua những năm tháng chiến tranh bằng những mất mát không gì bù đắp được. Nhưng từ những đau thương ấy, hình ảnh một người mẹ vẫn hiện lên với sự tần tảo, tình yêu thương và sự bao dung dành cho những người lính trẻ. Câu chuyện về Mẹ vì thế không chỉ thuộc về quá khứ, mà còn là một phần ký ức để thế hệ hôm nay trân trọng hơn cuộc sống hòa bình.