NGUYỄN THỊ THỨ

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 (theo giấy tờ cũ là 1902), tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt (nay thuộc xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) – một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, chịu nhiều đau thương dưới ách thống trị của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Sinh ra trong gia đình nông dân nghèo, bà sớm chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, hình thành lòng yêu nước sâu sắc, tinh thần chịu thương chịu khó và ý chí kiên cường.

Bà lập gia đình và sinh được 12 người con (11 trai và 1 gái). Trong cuộc sống đời thường, bà là người mẹ tảo tần, lam lũ, hết lòng chăm lo cho chồng con; trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, bà trở thành chỗ dựa vững chắc, luôn động viên các con tham gia kháng chiến. Gia đình bà đã có tới 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại anh dũng hy sinh vì độc lập tự do của dân tộc, góp phần tô thắm truyền thống cách mạng hào hùng của quê hương Quảng Nam.

Người con gái cả là Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Trị (sinh năm 1919), thương binh, cũng được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vì chồng (Ngô Tường) và 2 con gái là liệt sĩ. Bà Lê Thị Trị đã mất năm 2025, hưởng thọ 106 tuổi.

Các con trai hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, lần lượt nhận giấy báo tử:

Lê Tự Xuyến (hy sinh 18-6-1948, chiến sĩ giao liên bị Pháp bắn).

Lê Tự Hàn Anh (hy sinh 5-10-1948, tải thương).

Lê Tự Hàn Em (hy sinh 15-10-1948, chống càn).

Lê Tự Lem (hy sinh 1954, chiến đấu tại huyện nhà).

Lê Tự Nự (hy sinh 1966).

Lê Tự Mười và Lê Tự Trịnh (hy sinh 1972).

Lê Tự Thịnh (Đại đội trưởng, hy sinh 1974 tại Duy Xuyên).

Lê Tự Chuyển (biệt động thành Sài Gòn, hy sinh 30-4-1975).

Chín lần nhận giấy báo tử con trai, thêm tin con rể và hai cháu ngoại ngã xuống, nỗi đau của bà Nguyễn Thị Thứ là nỗi đau lớn lao không gì bù đắp. Thế nhưng, bà luôn nén chặt đau thương, giữ vững niềm tin vào thắng lợi của cách mạng, tiếp tục động viên con cháu còn lại sống, lao động và cống hiến cho đất nước. Cuộc đời bà là biểu tượng cao đẹp của đức hy sinh thầm lặng, lòng yêu nước vô bờ và tinh thần kiên trung của người mẹ Việt Nam trong thời chiến.

Bà mất ngày 10 tháng 12 năm 2010 tại Đà Nẵng, hưởng thọ 106 tuổi. Để ghi nhận những hy sinh to lớn, tháng 7-1994, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã phong tặng bà danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Bà là nguyên mẫu cho Tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại Quảng Nam (khánh thành 2015), và được ghi nhận rộng rãi như biểu tượng bất tử của lòng yêu nước.

Hiện nay, việc thờ cúng Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ do con cháu trong gia đình đảm trách tại quê nhà thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Tấm gương hy sinh và đức độ của bà mãi là niềm tự hào của gia đình, là giá trị tinh thần quý báu để các thế hệ hôm nay và mai sau học tập, noi theo, góp phần giữ gìn và phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Là con cháu của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ, chúng tôi luôn cảm thấy vô cùng tự hào và xúc động khi nhắc đến cuộc đời và những hy sinh cao cả của bà. Cuộc đời bà không chỉ là câu chuyện của một người mẹ mất nhiều con trong chiến tranh, mà còn là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, đức hy sinh thầm lặng và phẩm chất kiên trung của người phụ nữ Việt Nam.

Sự hy sinh của bà và các liệt sĩ trong gia đình là nền tảng tinh thần quý báu, hun đúc nên truyền thống yêu nước, lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước cho các thế hệ con cháu hôm nay và mai sau. Mỗi khi nhìn lại chặng đường lịch sử hào hùng ấy, con cháu trong gia đình càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập, tự do mà thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng máu xương và nước mắt.

Noi gương bà, các thế hệ con cháu nguyện sống, học tập và lao động tốt, không ngừng rèn luyện đạo đức, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với những hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ và Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ – người mẹ đã dành trọn cuộc đời mình cho Tổ quốc.