Nguyễn Thị Thứ

Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Thị Thứ – Khi một người mẹ trở thànhlịch sử tự hào của dân tộc

Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010), Bà sinh tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng), không chỉ là một Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo danh hiệu Nhà nước phong tặng, mà là một biểu tượng đạo đức – lịch sử của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Cuộc đời mẹ gắn liền với chiến tranh, mất mát và sự hy sinh ở mức độ mà ngôn từ khó có thể diễn tả trọn vẹn.

Quê nhà mẹ Thứ những ngày này nhộn nhịp kỷ niệm 45 năm ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Nhà mẹ Thứ đơn sơ, yên bình. Nhiều người đến dâng hương, tưởng nhớ mẹ và các anh hùng liệt sĩ. Trên tường nhà treo 12 bằng Tổ quốc ghi công và trên bàn thờ hương khói của 9 người con trai mẹ Thứ.

Mẹ Thứ bên mâm có chín cái bát, chín đôi đũa dành cho 9 người con của mẹ đã hy sinh. Bức ảnh do Đại tá, nhà báo Trần Hồng chụp gây xúc động đối với bất cứ ai nhìn thấy

Trong hành trình sống của mình, mẹ đã tiễn 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại ra chiến trường. Mười hai người thân ruột thịt – mười hai sinh mạng – đã ngã xuống cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhưng giá trị lớn nhất trong hình ảnh Nguyễn Thị Thứ không nằm ở những con số, mà nằm ở cách mẹ đối diện với nỗi đau: không oán trách, không gục ngã, không tuyệt vọng, mà lặng lẽ tiếp tục sống, tiếp tục giữ vững niềm tin vào con đường mà các con đã chọn.

Ở mẹ, tình mẫu tử và lòng yêu nước hòa làm một. Mất mát không biến mẹ thành một con người bi lụy, mà biến mẹ thành một biểu tượng tinh thần: biểu tượng của sự chịu đựng, của sức mạnh nội tâm và của đức hy sinh tuyệt đối. Sự vĩ đại của mẹ không nằm ở hành động anh hùng trên chiến trường, mà nằm ở sức mạnh tinh thần của một người mẹ chấp nhận hiến dâng những gì thiêng liêng nhất của đời mình cho đất nước.

Hình ảnh của mẹ Nguyễn Thị Thứ đã vượt ra khỏi không gian gia đình để trở thành hình tượng chung của dân tộc. Ngày 17-12-1994, Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký quyết định tặng và truy tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH đợt đầu tiên cho 19.879 bà mẹ, trong đó có mẹ Thứ. Trân trọng với những gì các Bà mẹ VNAH đã cống hiến cho Tổ quốc, cho nhân dân, năm 2004, Đảng và Nhà đồng ý xây dựng quần thể tượng đài Bà mẹ VNAH. Ngày 27-7-2009, công trình được khởi công tại núi Cấm (thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, TP.Tam Kỳ, Quảng Nam) rộng 150.000m2 (15ha); hoàn thành ngày 24-3-2015. Đây là tượng đài Bà mẹ VNAH lớn nhất nước.Đặc biệt, công trình lấy nguyên mẫu từ mẹ Nguyễn Thị Thứ. Với ý tưởng: Mẹ là suối nguồn bao la vô tận, là linh hồn đất nước. Mẹ sinh ra từ mảnh đất anh hùng, rồi sinh ra những người con anh hùng và sẽ lại hoá thân vào đất, vào non nước Việt Nam. Mẹ sẽ sống mãi ngàn đời, vẫn tiếp thêm nguồn sức mạnh mẽ cho các thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng lấy hình mẫu từ mẹ không chỉ là một công trình tưởng niệm, mà là sự khắc ghi ký ức lịch sử bằng không gian và hình khối. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của mẹ không nằm ở tượng đài vật chất, mà ở tượng đài tinh thần trong lòng nhân dân – nơi lưu giữ hình ảnh những người mẹ đã lặng thầm hiến dâng cả cuộc đời cho hòa bình hôm nay.

Chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng lấy nguyên mẫu từ mẹ Thứ tại Quần thể tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại núi Cấm (thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, TP.Tam Kỳ, Quảng Nam).

Nguyễn Thị Thứ không chỉ là một nhân vật lịch sử, mà là một chuẩn mực đạo đức. Cuộc đời mẹ nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng hòa bình không phải là món quà tự nhiên, mà là kết quả của sự đánh đổi, của máu xương, của nước mắt, và của những cuộc đời thầm lặng không tên.

Và vì thế, khi nhắc đến mẹ Nguyễn Thị Thứ, người ta không chỉ nhắc đến một người mẹ, mà nhắc đến cái giá của hòa bình, đạo lý của dân tộc và trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Một con người – nhưng mang tầm vóc của cả một thời đại.