Nguyễn Thị Thứ

Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại Điện Bàn, Quảng Nam. Cuộc đời mẹ gắn với một vùng đất có truyền thống đấu tranh và chịu nhiều mất mát trong hai cuộc kháng chiến. Trong hoàn cảnh chiến tranh kéo dài, mẹ tiễn chồng, các con, con rể và cháu lên đường tham gia cách mạng; nhiều người trong gia đình đã hy sinh. Vì những đóng góp và mất mát to lớn ấy, mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Câu chuyện của mẹ không phải là tiểu sử của một người chỉ huy, mà là lịch sử của một gia đình và cộng đồng ở hậu phương.

Hình ảnh Nguyễn Thị Thứ được chọn làm nguyên mẫu cho Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam. Tượng đài tưởng niệm không chỉ nhắc tên một cá nhân mà còn đại diện cho hàng triệu gia đình có người tham gia kháng chiến, nuôi giấu cán bộ, đóng góp lương thực và chịu tổn thất vì chiến tranh. Mẹ qua đời năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi. Khi viết về mẹ, cần tránh biến sự hy sinh thành một con số khô cứng; ý nghĩa nhân văn nằm ở những lựa chọn riêng tư của gia đình, nỗi đau mất mát và ký ức được truyền lại qua các thế hệ.