NGUYỄN THỊ THỨ: BỨC TƯỢNG ĐÀI CAO CẢ TẠC BẰNG MÁU VÀ NƯỚC MẮT

NGUYỄN THỊ THỨ: BỨC TƯỢNG ĐÀI CAO CẢ TẠC BẰNG MÁU VÀ NƯỚC MẮT

Đứng trên mảnh đất Điện Bàn, Quảng Nam những ngày tháng Bảy, gió từ sông Thu Bồn thổi vào mang theo cái hanh hao của khúc ruột miền Trung nắng gió. Mảnh đất "chưa mưa đà thấm" này đã sinh ra những con người kiên cường bậc nhất, nhưng cũng là nơi chứng kiến những nỗi đau tột cùng nhất của chiến tranh. Trong tư cách của một người làm báo thế hệ trẻ, khi được lật giở lại những trang sử vàng của dân tộc thời đại Hồ Chí Minh, trái tim tôi đã thực sự thắt lại, rồi vỡ òa trong niềm tự hào vô hạn khi chạm vào câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ.

Mẹ Thứ không chỉ là một nhân chứng lịch sử. Mẹ là một pho sử sống, một huyền thoại mang hình hài của một người phụ nữ Việt Nam bé nhỏ, gầy guộc nhưng đã cõng trên lưng cả một bầu trời hy sinh vĩ đại.

[Hình ảnh minh họa: Bức ảnh tư liệu chân dung Mẹ Nguyễn Thị Thứ với khuôn mặt chằng chịt vết hằn của thời gian và những nỗi đau không thể gọi tên, ánh mắt nhìn xa xăm]

Chín lần tiễn con đi, chín lần khóc thầm lặng lẽ

Sự vĩ đại của một con người đôi khi không đo bằng những chiến công vang dội trên chiến trường, mà đo bằng những giọt nước mắt lặn vào trong và sức chịu đựng phi thường trước nghịch cảnh. Mẹ Thứ đã hiến dâng cho Tổ quốc 12 người thân yêu nhất: 9 người con trai, 1 người con rể và 2 người cháu ngoại. Trong lịch sử chiến tranh nhân loại, có lẽ hiếm có một người mẹ nào lại gánh chịu nỗi đau thương tột cùng đến như thế.

"Chín đứa con ra đi không một đứa trở về" – dòng chữ ấy nếu chỉ đọc lên đã đủ khiến bất cứ ai trào dâng nước mắt. Những năm tháng kháng chiến chống Pháp rồi đến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Không có gì quý hơn độc lập, tự do", những người con trai của Mẹ lần lượt lên đường. Mẹ tiễn con đi với nụ cười động viên, với nắm xôi bọc lá chuối vội vàng và ánh mắt kiên định. Nhưng khi bóng con khuất sau rặng tre làng, có ai thấu được người mẹ ấy đã phải gạt đi bao nhiêu dòng lệ héo hon?

Mỗi tờ giấy báo tử gửi về là một lần khúc ruột Mẹ đứt lìa. Có những năm, Mẹ nhận liên tiếp hung tin. Đau thương chất chồng đau thương. Nước mắt của Mẹ cạn khô, quyện vào từng thớ đất Quảng Nam. Nhưng kẻ thù đã nhầm khi nghĩ rằng đạn bom và cái chết có thể đánh gục ý chí của một người mẹ Việt Nam. Nỗi đau thương tột cùng ấy đã được Mẹ hóa thân thành sức mạnh, thành hành động cách mạng kiên trung.

Tấm lòng son sắt và hầm bí mật dưới tán bưởi

Phẩm chất bất khuất của Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ nằm ở việc Mẹ dám hiến dâng những núm ruột của mình cho đất nước, mà còn ở chính sự dấn thân trực tiếp của Mẹ vào cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc. Nếu như những người con của Mẹ cầm súng ngoài tiền tuyến, thì Mẹ chính là một chiến sĩ kiên trung ở chốn hậu phương.

Ngay tại khu vườn nhà Mẹ ở thôn Thanh Quýt (xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn), nơi cách bốt gác của kẻ thù chỉ vài chục bước chân, Mẹ và người con gái cả (cũng là Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Trị) đã bí mật đào những căn hầm nuôi giấu cán bộ, bộ đội đặc công. Mẹ đã nhổ đi những gốc bưởi, đào hầm xong lại trồng cây lên để ngụy trang che mắt địch. Trong những năm tháng tháng ác liệt nhất của chiến tranh, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đã được chở che, ăn những bát cơm chan đầy tình mẫu tử của Mẹ để có sức đánh giặc.

Biết bao đêm Mẹ thức trắng, vừa may vá áo quần cho bộ đội, vừa rình rập động tĩnh của bọn lính tuần tra. Địch nhiều lần vây ráp, bắt bớ, tra khảo, nhưng tấm lòng kiên trung của Mẹ vẫn vững như bàn thạch. Bầu nhiệt huyết yêu nước, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với cách mạng của Mẹ là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh", là hiện thân của văn hóa giữ nước mãnh liệt đã chảy trong huyết quản người Việt Nam suốt hàng ngàn năm lịch sử.

[Video phóng sự (gợi ý đính kèm): Đoạn phim tài liệu "Ký ức dưới những hầm bí mật" – Quay lại cảnh khu vườn nhà Mẹ Thứ và những lời kể của các cựu chiến binh từng được Mẹ nuôi giấu]

Di sản văn hóa tinh thần – Tượng đài bất tử trong lòng dân tộc

Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình, chiến tranh đã lùi xa vào quá khứ, chân dung của Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã vượt ra khỏi giới hạn của một cá nhân, trở thành một di sản văn hóa, một biểu tượng tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

Sự hy sinh thầm lặng của Mẹ đã trở thành nguồn cảm hứng vĩ đại để điêu khắc gia Đinh Gia Thắng thiết kế nên Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại núi Cấm (thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam). Tượng đài với hình ảnh người mẹ dang rộng hai cánh tay ôm trọn những đứa con vào lòng không chỉ là công trình nghệ thuật đồ sộ nhất Đông Nam Á về đề tài người mẹ, mà còn là khúc tráng ca bằng đá khắc tạc vĩnh cửu lòng biết ơn của toàn dân tộc.

Đó là một di sản văn hóa thiêng liêng, nhắc nhở chúng ta rằng: Hòa bình mà chúng ta đang hít thở ngày hôm nay không tự nhiên mà có. Nó được đổi bằng xương máu của hàng triệu người con ưu tú, và được ươm mầm từ những giọt nước mắt rỉ máu của hàng trăm ngàn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Văn hóa yêu nước của người Việt không chỉ là những chiến công hiển hách, mà còn là văn hóa của sự hy sinh thầm lặng, của sự bao dung, nhẫn nại và sức sống bền bỉ vươn lên từ tro tàn chiến tranh.

Lời kết của thế hệ trẻ

Khép lại những dòng viết này, bản thân tôi – một sinh viên, một ngòi bút trẻ được sống trong kỷ nguyên hòa bình – cảm thấy mình mang một món nợ ân tình quá lớn đối với Mẹ Thứ và muôn vàn những người mẹ vĩ đại khác. Tên tuổi của các Mẹ sẽ mãi mãi được lưu danh trong trang sử vàng của dân tộc.

"Mẹ Việt Nam Anh hùng" không chỉ là một danh hiệu cao quý, đó là một hệ giá trị văn hóa, một nguồn cội sức mạnh tinh thần để thế hệ trẻ chúng tôi vững bước vào tương lai. Lịch sử đã khép lại những trang đau thương, nhưng ngọn lửa kiên trung, bất khuất của các Mẹ sẽ mãi soi đường, tiếp thêm sức mạnh cho những thế hệ thanh niên Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay và mai sau.

Chúng con xin cúi đầu thành kính, tạc dạ ghi tâm: Huyền thoại về các Mẹ sẽ mãi mãi là những bản hùng ca bất tử!