Nguyễn Thị Thứ – Câu chuyện về sự hi sinh
Quê quán: Điện Bàn Thời kỳ: Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ trong hoàn cảnh và gian khổ
Bối cảnh lịch sử
Ngã ba Đồng Lộc là huyết mạch giao thông trên tuyến chi viện từ miền Bắc vào miền Nam. Trong 240 ngày đêm từ tháng 3 đến tháng 10 năm 1968, nơi đây hứng chịu hơn 48.000 quả bom Mỹ, biến thành “tọa độ chết”. Dưới mưa bom, lực lượng thanh niên xung phong, đặc biệt là tiểu đội nữ của Võ Thị Tần, vẫn kiên cường san lấp hố bom, giữ đường thông suốt cho các đoàn xe vận tải tiến vào chiến trường.
Sự kiện hy sinh
Chiều 24 tháng 7 năm 1968, khi đang lấp hố bom để thông tuyến, tiểu đội gồm mười cô gái: Võ Thị Tần, Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Nhỏ, Dương Thị Xuân, Võ Thị Hợi, Nguyễn Thị Xuân, Hà Thị Xanh, Trần Thị Hường, Trần Thị Rạng và Võ Thị Hà bị bom Mỹ đánh trúng hầm trú ẩn và hy sinh tập thể ở tuổi 17–24. Thi thể của họ được đồng đội tìm thấy sau ba ngày, trong đó Hồ Thị Cúc được phát hiện cuối cùng trên đồi Trọ Voi, vẫn cầm cuốc trong tư thế ngồi.
Biểu tượng và tưởng niệm
Sự hy sinh của mười cô gái đã trở thành huyền thoại trong tâm thức Việt Nam, tượng trưng cho lòng yêu nước, đức hy sinh và tuổi trẻ vĩnh cửu. Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc hiện là địa chỉ đỏ của cả nước, với khu mộ tập thể, tượng đài và bảo tàng lưu giữ di vật. Hình tượng các chị được ca ngợi trong thơ ca, nhạc họa, trong đó có bản giao hưởng Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc của nhạc sĩ Nhật Bản Oki Masao và nhiều tác phẩm văn học, phim tài liệu, truyện tranh.
Di sản tinh thần
Họ được xem là “mười bông hoa bất tử”, hiện thân của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Mỗi năm, ngày 24 tháng 7 trở thành dịp tưởng niệm tri ân, khơi dậy lòng biết ơn và trách nhiệm của thế hệ trẻ với Tổ quốc.

