NGUYỄN THỊ THỨ – CHÍN NGƯỜI CON HÓA THÀNH BẤT TỬ, MỘT NGƯỜI MẸ HÓA THÀNH TƯỢNG ĐÀI

Trong hành trình đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, dân tộc Việt Nam đã phải đi qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt với biết bao mất mát, hy sinh. Phía sau những người lính ra trận là những người mẹ âm thầm tiễn chồng, tiễn con lên đường rồi mỏi mòn chờ đợi. Trong hàng vạn người mẹ như thế, Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ đã trở thành một biểu tượng đặc biệt – người mẹ lần lượt nhận tin chín người con hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Cuộc đời Mẹ là một bản trường ca đau thương mà bất khuất, là tượng đài sống động về sự hy sinh vô bờ bến của người mẹ Việt Nam vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh vào đầu thế kỷ XX tại xóm Rừng, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, nay thuộc phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng. Các giấy tờ còn lại ghi năm sinh của Mẹ không hoàn toàn thống nhất: thẻ căn cước trước năm 1975 ghi 1902, trong khi giấy chứng minh nhân dân được cấp sau này ghi 1904.

Mẹ sinh ra và lớn lên trên vùng đất Quảng Nam giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Chính mảnh đất kiên trung ấy đã hun đúc nên những con người sẵn sàng đặt vận mệnh của quê hương, đất nước lên trên hạnh phúc riêng tư.

Khi chiến tranh lan đến quê nhà, gia đình Mẹ cũng hòa mình vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc. Những người con lần lượt trưởng thành rồi lên đường tham gia cách mạng. Với một người mẹ, mỗi lần tiễn con đi là một lần lòng quặn thắt. Nhưng trước vận mệnh của non sông, Mẹ hiểu rằng đất nước cần những người con đứng lên chiến đấu.

Và rồi chiến tranh đã lấy đi của Mẹ quá nhiều.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Mẹ Nguyễn Thị Thứ lần lượt nhận chín giấy báo tử của chín người con.

Chín lần nhận tin dữ.

Chín lần trái tim người mẹ phải chịu một nỗi đau tưởng như không thể chịu đựng nổi.

Mỗi người con ra đi là một phần máu thịt của Mẹ nằm lại với quê hương, đất nước. Nhưng đau thương không làm Mẹ gục ngã. Mẹ nén nước mắt vào lòng, biến mất mát thành nghị lực để tiếp tục nuôi dưỡng, che chở và tiếp sức cho cách mạng.

Nếu chín người con đã trực tiếp góp máu xương nơi chiến trường thì ngay tại quê nhà, Mẹ Nguyễn Thị Thứ cũng có một mặt trận của riêng mình.

Trong khu vườn của gia đình, Mẹ cùng người con gái đầu Lê Thị Trị xây dựng năm hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích. Giữa vùng địch thường xuyên kiểm soát, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả gia đình và những người dưới hầm phải trả giá bằng tính mạng.

Để bảo vệ những căn hầm ấy, Mẹ nghĩ ra nhiều cách ngụy trang khéo léo. Trên khu vực miệng hầm, Mẹ thả đàn bò ăn cỏ, biến nơi che giấu cán bộ thành một khu vườn bình thường. Khi tình hình yên ổn, hai mẹ con hé cửa hầm để những người bên dưới có thêm không khí. Khi phát hiện quân địch xuất hiện, Mẹ lại bình tĩnh giả vờ ra chăm sóc đàn bò, đồng thời kín đáo kiểm tra và ngụy trang lại cửa hầm.

Đằng sau những công việc tưởng như bình dị ấy là lòng dũng cảm phi thường. Mỗi bữa cơm đưa xuống hầm, mỗi lần mở cửa cho cán bộ lấy không khí, mỗi lần đối diện với sự lùng sục của quân địch đều là một lần Mẹ đặt chính mạng sống của mình trước hiểm nguy.

Nhưng Mẹ không lùi bước.

Bởi với Mẹ, những chiến sĩ đang ẩn mình dưới lòng đất cũng chính là những người con của mình.

Có lẽ điều làm nên sự vĩ đại của Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ nằm ở con số chín người con đã hy sinh, mà còn ở cách Mẹ đứng dậy sau từng mất mát. Mẹ không để nỗi đau biến thành tuyệt vọng. Trái lại, Mẹ tiếp tục bảo vệ cán bộ, tiếp tục nuôi giấu chiến sĩ, tiếp tục đặt niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.

Ở người mẹ ấy hội tụ một sức mạnh rất Việt Nam: có thể khóc vì mất con nhưng không bao giờ khuất phục trước kẻ thù; có thể chịu đựng những mất mát tận cùng nhưng vẫn dành tình thương cho những người chiến sĩ đang chiến đấu ngoài kia.

Ngày đất nước hòa bình, những người con của Mẹ không trở về đầy đủ.

Chiến tranh đã kết thúc, nhưng trong trái tim người mẹ, những khoảng trống ấy không bao giờ có thể lấp đầy. Chín người con đã nằm lại với đất nước, để Mẹ sống tiếp cùng ký ức, cùng niềm tự hào và nỗi nhớ không nguôi.

Sự hy sinh đặc biệt lớn lao của Mẹ Nguyễn Thị Thứ và gia đình đã trở thành biểu tượng cho hàng vạn bà mẹ Việt Nam đã hiến dâng những người thân yêu nhất cho Tổ quốc.

Ngày 17 tháng 12 năm 1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Đó không chỉ là sự tri ân dành cho riêng Mẹ mà còn là sự tôn vinh đối với biết bao người mẹ Việt Nam đã âm thầm chịu đựng đau thương để góp phần làm nên nền độc lập hôm nay.

Trong một lần đến thăm Mẹ, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã xúc động khẳng định rằng Mẹ đã tiếp thêm nghị lực cho các thế hệ tiếp tục vững bước và Mẹ chính là hình ảnh của Mẹ Việt Nam.

Quả thật, cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã vượt ra khỏi câu chuyện của một gia đình.

Mẹ trở thành biểu tượng.

Từ hình ảnh người mẹ Quảng Nam ấy, chúng ta nhìn thấy bóng dáng của hàng vạn bà mẹ trên khắp mọi miền đất nước – những người từng đứng bên hiên nhà tiễn con ra trận, những người thức trắng đêm chờ tin con, những người nhận giấy báo tử mà vẫn cắn răng động viên những người con còn lại tiếp tục lên đường.

Chín người con của Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã hóa thành bất tử trong lòng đất nước. Và chính Mẹ, bằng tình yêu Tổ quốc, sự hy sinh và nghị lực phi thường, cũng đã hóa thành một tượng đài trong lòng dân tộc.

Hôm nay, khi đất nước thanh bình, câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Thứ vẫn khiến mỗi người phải lặng mình. Đó không chỉ là câu chuyện về mất mát mà còn là bài học về lòng yêu nước, đức hy sinh và sức mạnh tinh thần của người phụ nữ Việt Nam.

Tên tuổi Mẹ mãi nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng nền hòa bình chúng ta đang có đã được đánh đổi bằng máu của những người con và bằng nước mắt của biết bao người mẹ.

Và trong bản trường ca bất tận về lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam, Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ mãi là một tượng đài bất tử – tượng đài của người Mẹ đã hiến dâng những gì quý giá nhất của đời mình cho Tổ quốc.