Nguyễn Thị Thứa

Mẹ Nguyễn Thị Thứa sinh năm 1893 trong một gia đình nghèo ở thôn Trung Lăng, xã Minh Đức (nay là thị trấn huyện Tiên Lãng). Hơn nửa cuộc đời của mẹ Thứa lam lũ, đói nghèo đủ đằng do bị đế quốc và phong kiến áp bức, bóc lột. Năm 18 tuổi, mẹ kết bạn với ông Trần Đức Hoành ở cùng thôn, sinh được 7 người con (6 trai, 1 gái). Ông bà và các con chăm chỉ làm ăn. Vùng đất Trung Lăng xưa cây cối rậm rạp, ông bà ở “xóm Đầm” trũng nhất làng, lăn lá, lau sậy um tùm. Ruộng đất ít ông bà phải đi làm thêm ở khu đồng Nội (gần xã Bạch Đằng). Không may, năm 1949, giặc càn vào đồng Nội bắn chết ông Hoành đang làm ruộng ở đó. Thế là chỉ còn mình mẹ sớm hôm tần tảo làm lụng nuôi con, và tham gia kháng chiến. Năm 1950, giặc Pháp đánh chiếm Tiên Lãng, lập đồn đóng bốt khắp nơi. Bốt Trung Lăng ở gần nhà mẹ Thứa. Giặc đã dò nhà, ủi nền, bắt mẹ chuyển đi nơi khác vì sợ du kích dựa vào thế lợi hại này để tiếp cận vị trí Trung Lăng. Thù giặc giết cha, giết hại dân làng, tàn phá quê hương, lần lượt 5 người con của mẹ Thứa tòng quân và tham gia kháng chiến. Con trai cả Trần Hiến làm bí thư chi bộ xã Minh Đức những năm 1951-1954. Các anh Trần Văn Hựu, Trần Văn Đẩu, Trần Văn Khoan tình nguyện vào bộ đội, anh Trần Văn Sủng tham gia du kích. Thi đua với các con đang chiến đấu ở các mặt trận, mẹ Thứa kiên trì, đêm này qua đêm khác đào hầm bí mật để nuôi giấu, bảo vệ cán bộ, bộ đội. Thôn Trung Lăng của mẹ nằm sâu trong vùng chiếm đóng thường xuyên bị địch càn quét, lùng sục. Nhưng mẹ vẫn mưu trí bảo vệ an toàn cho cán bộ du kích về hoạt động. Tấm lòng mẹ luôn hướng về Đảng và Bác Hồ kính yêu. Mẹ mong ngày hòa bình đến nhanh, gia đình sớm đoàn tụ. Các con của mẹ trở về sà vào lòng mẹ nũng nịu như ngày nào. Mẹ không ngờ, tin xấu dồn dập đến với mẹ. Anh Trần Văn Hựu đã hy sinh trong một trận chiến đấu ở Đông Triều. Tiếp đến, anh Trần Văn Đẩu, con trai thứ ba vào bộ đội chủ lực, tỉnh Kiến An đã hy sinh trong một trận càn lớn của địch tại xã Khởi Nghĩa năm 1953. Địch đông, vũ khí trang bị đầy đủ nhiều lần xông vào làng nhưng đều bị bộ đội ta đánh trả quyết liệt. Trần Văn Đẩu bị thương vào cổ, anh bình tĩnh băng bó vết thương để tiếp tục chiến đấu cho đến khi gục xuống. Anh Trần Văn Khoan người con trai thứ tư của mẹ vào bộ đội chủ lực tỉnh, cũng chiến đấu hy sinh ở mặt trận Hà Nội, ngày 16-1-1953. Đầu năm 1951, địch đưa 3 tiểu đoàn quân về Tiên Lãng nhằm tạo vành đai bảo vệ khu cố thủ Hải Phòng. Bốt bến Khuể và Trung Lăng được tăng cường thêm lính Âu - Phi. Ngày 30-4-1954, bộ đội và du kích tiến công bốt Khuể. Anh Trần Văn Sản đã hy sinh chỉ còn gần 3 tháng Hiệp định Giơ-ne-vơ về lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Chín năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, bốn con của mẹ Thứa đã hy sinh, góp phần vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Nén đau thương, mất mát, mẹ Thứa luôn động viên con cháu hăng hái tham gia sản xuất, học tập, công tác. Bản thân mẹ cũng tích cực hoạt động xã hội, làm tổ trưởng giao lương, vận động nhân dân đóng thuế nông nghiệp… Các cháu của mẹ tiếp tục lên đường chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược. Ba cháu của mẹ đều vào chiến trường. Cháu nội Trần Hồng Sĩ đã anh dũng hy sinh trong đợt tập kích chiến lược Tết Mậu Thân năm 1968, ở mặt trận Kon Tum - Đắc Lắc. Do thành tích có công lao đóng góp vào sự nghiệp giành độc lập dân tộc, năm 1959, mẹ Thứa được Chính phủ tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhất, năm 1985 được Chính phủ tặng thưởng Huân chương độc lập hạng nhì. Mẹ Nguyễn Thị Thứa mất năm 1990, thọ 97 tuổi. Năm 1995, mẹ được Chính phủ truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Cuộc đời của mẹ là một tấm gương sáng về sự hy sinh cao cả và đức tính trung hậu, đảm đang, sống mẫu mực, giàu lòng nhân ái của phụ nữ Việt Nam.