NGUYỄN THỊ TỐNG- Người mẹ của một gia đình cách mạng có nhiều thế hệ hy sinh tại vùng Hà Nha

Vùng Đại Lộc – Hà Nha nằm trên hành lang chiến đấu và giao thông của Quảng Nam. Sau năm 1954, cán bộ, đảng viên và gia đình cách mạng chịu nhiều đợt bắt bớ, khủng bố. Trong một gia đình đông người, các thế hệ có thể đồng thời làm giao liên, cán bộ phụ nữ, du kích, đặc công và bộ đội chủ lực. Vì vậy, mất mát không xảy ra một lần mà kéo dài qua nhiều năm.

Nguyễn Thị Tống lập gia đình từ năm 17 tuổi, sinh mười người con và sống chủ yếu bằng lao động nông nghiệp. Khi phong trào cách mạng phát triển, ngôi nhà của bà trở thành nơi cán bộ, bộ đội lui tới. Bà tham gia giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, rồi làm giao liên, nuôi giấu cán bộ và vận động phụ nữ địa phương.

Sau Hiệp định Geneva, người con Nguyễn Đức Tám bị sát hại. Các con Nguyễn Đức Giêng, Nguyễn Đức Điệt và Nguyễn Đức Mười bị bắt giam, theo dõi. Đêm 24/11/1961, Nguyễn Đức Giêng và Nguyễn Đức Điệt bị giết. Những người con, cháu còn lại tiếp tục tham gia cách mạng, trong đó có người làm đặc công, giao liên và cán bộ phụ nữ.

Mất mát của gia đình Mẹ Tống diễn ra liên tiếp: Nguyễn Đức Quyền hy sinh tại chiến trường Nam Lào; Nguyễn Xuân Quang hy sinh ở Tiên Phước; Nguyễn Xuân Vinh hy sinh cuối năm 1968; các thành viên khác của gia đình ngã xuống trong hoạt động tại địa phương. Năm 1972, người con út Nguyễn Đức Mười hy sinh, rồi con của ông cũng hy sinh chỉ vài ngày sau.

Điều đáng chú ý là mỗi lần một người ngã xuống, những người còn lại vẫn tiếp tục công việc. Bà Nguyễn Thị Vy, cháu của Mẹ Tống, từ 13 tuổi đã làm giao liên rồi học y tá. Câu chuyện gia đình cho thấy truyền thống không phải lời kể trừu tượng mà được nối tiếp bằng nhiệm vụ cụ thể của từng thế hệ.