Nguyễn Thị Út - Người nữ du kích Nam Bộ, biểu tượng của phụ nữ thời chiến

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tam Ngãi (huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh) nghèo khó, cô gái Nguyễn Thị Út (1931 – 1968) — thường được biết đến với cái tên thân thương Út Tịch — từ nhỏ đã phải đi làm tớ gái gánh chịu bao cảnh áp bức, bất công. Chính hoàn cảnh gian lao ấy đã đúc kết nên ở chị một tính cách kiên cường, ngang tàng và tinh thần phản kháng mãnh liệt trước kẻ thù.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bùng nổ, chị Út Tịch hăng hái tham gia lực lượng du kích địa phương. Với vóc dáng nhỏ nhắn nhưng mưu trí và dũng cảm, chị đã tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, từ phá đồn, phục kích đến vận động binh lính địch quay súng về với nhân dân. Trận đánh nào chị cũng thể hiện tinh thần xả thân, xông xáo trên tuyến đầu khiến kẻ thù phải khiếp sợ.

Không chỉ là một người chiến sĩ du kích dạn dạn kinh nghiệm, chị còn là người mẹ của 9 người con. Dù bận rộn với gia đình, chị vẫn thu xếp việc nhà để sát cánh cùng đồng đội trên chiến trường. Triết lý sống và chiến đấu đơn sơ nhưng chứa đựng sức mạnh phi thường của chị đã khắc sâu vào lịch sử: "Còn cái lai quần cũng đánh!" — thể hiện quyết tâm đánh địch đến cùng để giành lại tự do, hạnh phúc cho quê hương.

Chiến công và cuộc đời của chị Út Tịch đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhà văn Nguyễn Thi viết nên tác phẩm văn học nổi tiếng Người mẹ cầm súng, đưa hình ảnh người nữ du kích Trà Vinh trở thành biểu tượng sống động cho người phụ nữ Nam Bộ quật cường.

Năm 1965, chị vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Dù chị đã hy sinh anh dũng vào năm 1968 trong một trận trận tập kích bằng máy bay của địch, câu chuyện về người mẹ cầm súng Nguyễn Thị Út — Út Tịch mãi là tượng đài bất tử về chí khí kiên trung, lòng yêu nước và tinh thần "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".