Bài viết

NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH)

Người mẹ du kích đất Trà Vinh với lời thề “Còn cái lai quần cũng đánh”

Tây Ninh30/10/2026NguyenThanhQuang (Phường Hòa Hưng)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nhắc đến hình tượng người phụ nữ miền Nam “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Thị Út (thường gọi là Chị Út Tịch) là một biểu tượng vô cùng sống động và gần gũi. Vừa là người mẹ của sáu đứa con nhỏ, vừa là người nữ du kích thiện chiến, bà đã đi vào lịch sử và văn học dân tộc với câu nói mộc mạc mà đanh thép: “Còn cái lai quần cũng đánh!”.

Nguyễn Thị Út sinh năm 1931 tại làng Tích Khánh, tổng Thạnh Hòa, quận Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh trong một gia đình bần nông nghèo khó, sớm phải đi ở đợ cho địa chủ trong vùng từ thuở thiếu thời. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, được bộ đội cách mạng giải phóng và giác ngộ, bà tham gia làm giao liên, trinh sát rồi sát cánh cùng người chồng là ông Lâm Văn Tịch chiến đấu trong đội du kích xã Tam Ngãi trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Theo tư liệu của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ và Báo Quân đội nhân dân, trong những năm tháng Mỹ – Diệm thực hiện chính sách tố cộng, diệt cộng và lập hệ thống đồn bốt dày đặc tại Cầu Kè, Nguyễn Thị Út đã thể hiện tài mưu lược xuất sắc trong cả đấu tranh vũ trang lẫn binh vận. Có những trận đánh bà vừa mới sinh con được vài ngày đã ôm súng ra chiến hào chỉ huy tổ du kích đẩy lùi quân địch càn quét, hoặc khéo léo cảm hóa binh lính đồn bốt làm nội ứng để du kích lấy đồn không tốn một viên đạn.

Tính chung trong quá trình chiến đấu tại quê hương Trà Vinh, Nguyễn Thị Út đã trực tiếp tham gia 23 trận đánh lớn nhỏ, góp phần cùng đơn vị tiêu diệt và làm tan rã hàng trăm tên địch, thu 70 súng các loại và đánh chìm nhiều tàu chiến trên sông Hậu. Trong một trận chống càn ác liệt khi quần áo bị mảnh đạn và gai tre xé rách tả tơi, bà vẫn kiên cường bám công sự và thốt lên câu nói nổi tiếng khích lệ toàn đội: “Còn cái lai quần cũng đánh!”.

Tháng 5 năm 1965, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam lần thứ nhất, Nguyễn Thị Út được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng, và cuộc đời bà đã được nhà văn Nguyễn Thi khắc họa bất hủ trong tác phẩm “Người mẹ cầm súng”. Ngày 27 tháng 11 năm 1968, bà cùng con gái nhỏ anh dũng hy sinh trong một trận bom B-52 của địch rải thảm xuống vùng giải phóng ở tuổi 37.

Câu chuyện về Chị Út Tịch trong “Câu chuyện thời hoa lửa” làm sáng ngời vẻ đẹp dung dị mà vĩ đại của người mẹ Việt Nam: cầm súng chiến đấu quyết liệt chính là để bảo vệ mái ấm gia đình và tương lai của các con. Tấm gương của bà nhắc nhở thế hệ hôm nay về tình mẫu tử thiêng liêng gắn liền với tình yêu quê hương, đất nước.

TƯ LIỆU THAM KHẢO

• Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, chuyên mục Nhân vật – Sự kiện, tư liệu và hiện vật về Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Út (Út Tịch). https://baotangphunu.com/chuyen-muc/thong-tin/nhan-vat-su-kien/

• Báo Quân đội nhân dân – Sự kiện và Nhân chứng, chuyên mục “Nhân vật”. https://sknc.qdnd.vn/nhan-vat

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn