NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – “CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH”

NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – “CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH”

Nguyễn Thị Út, thường được gọi là Út Tịch, sinh năm 1920 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Sinh ra trong một gia đình nghèo, tuổi thơ của bà gắn với cuộc sống cơ cực dưới chế độ thuộc địa. Chính hoàn cảnh ấy đã góp phần hình thành ở bà tinh thần đấu tranh mạnh mẽ.

Khi phong trào cách mạng phát triển tại Nam Bộ, Nguyễn Thị Út tham gia hoạt động và trở thành một cơ sở cách mạng tích cực. Bà vừa làm công tác vận động quần chúng, vừa tham gia trực tiếp chiến đấu.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, rồi sau đó là cuộc kháng chiến chống Mỹ, bà gắn bó với quê hương và phong trào cách mạng tại Nam Bộ.

Điều đặc biệt ở Út Tịch là bà vừa là một người mẹ, vừa là một chiến sĩ. Trong hoàn cảnh chiến tranh, cuộc sống gia đình và nhiệm vụ cách mạng luôn đan xen. Bà nhiều lần phải xa gia đình để tham gia hoạt động, nhưng vẫn cố gắng chăm sóc và bảo vệ các con trong điều kiện chiến tranh khắc nghiệt.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, Út Tịch trở thành một cán bộ, chiến sĩ hoạt động tích cực ở địa phương.

Bà tham gia tổ chức lực lượng, xây dựng cơ sở cách mạng và trực tiếp chiến đấu. Những trận đánh diễn ra ngay trên quê hương, giữa những cánh đồng, xóm làng và những tuyến đường mà người dân thường xuyên qua lại.

Trong chiến tranh nhân dân ở miền Nam, lực lượng cách mạng không chỉ dựa vào bộ đội chủ lực. Các đội du kích và lực lượng vũ trang địa phương có vai trò rất quan trọng. Họ nắm địa bàn, xây dựng cơ sở, tổ chức phục kích và phối hợp với bộ đội đánh địch.

Út Tịch là một trong những người phụ nữ tiêu biểu của lực lượng ấy.

Bà nổi tiếng với tinh thần chiến đấu quyết liệt và ý chí không khuất phục. Câu nói được gắn với tên tuổi Út Tịch – “Còn cái lai quần cũng đánh” – đã trở thành một biểu tượng về tinh thần chiến đấu của phụ nữ Nam Bộ trong kháng chiến.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần hiểu là câu nói ấy không nên được tách khỏi hoàn cảnh lịch sử. Đó là cách thể hiện tinh thần quyết tâm chiến đấu đến cùng của người phụ nữ trong hoàn cảnh quê hương bị chiến tranh và quân địch kiểm soát.

Cuộc đời chiến đấu của Út Tịch sau này trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học và nghệ thuật. Nhà văn Nguyễn Thi đã xây dựng hình tượng chị Út trong tác phẩm “Người mẹ cầm súng”, một tác phẩm nổi tiếng viết về người phụ nữ Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ.

Tác phẩm văn học đã góp phần đưa hình ảnh Út Tịch đến với đông đảo công chúng. Tuy nhiên, giữa nhân vật lịch sử Nguyễn Thị Út và hình tượng văn học trong tác phẩm, cần phân biệt rõ để tránh nhầm lẫn những chi tiết nghệ thuật với sự kiện lịch sử.

Trong thực tế, Nguyễn Thị Út tiếp tục hoạt động cách mạng trong những năm chiến tranh.

Bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích trong chiến đấu và hoạt động cách mạng.

Nguyễn Thị Út hy sinh năm 1968.

Bà ra đi khi cuộc kháng chiến chống Mỹ vẫn còn diễn ra ác liệt. Bà không được chứng kiến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất năm 1975.

Nhưng hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ vừa làm mẹ, vừa cầm súng chiến đấu đã trở thành một biểu tượng đặc biệt.

Điều đáng nhớ nhất ở Út Tịch không phải chỉ là những trận đánh. Đó là hình ảnh một người phụ nữ xuất thân từ cuộc sống nghèo khó, nhưng khi đất nước có chiến tranh đã bước ra khỏi cuộc sống gia đình để tham gia cuộc đấu tranh chung.

Bà không phải người duy nhất như vậy.

Trong những năm kháng chiến, hàng vạn phụ nữ miền Nam đã tham gia du kích, giao liên, nuôi giấu cán bộ, vận chuyển lương thực, chăm sóc thương binh và trực tiếp chiến đấu.

Có những người trở về sau chiến tranh.

Có những người mang thương tật suốt đời.

Và có những người đã nằm lại.

Út Tịch thuộc về những người đã hy sinh trước ngày đất nước thống nhất.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã trở thành ký ức lịch sử. Nhưng câu chuyện về Nguyễn Thị Út vẫn được nhắc lại như một biểu tượng về người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh: mạnh mẽ, kiên cường, giàu tình yêu gia đình nhưng cũng sẵn sàng đặt lợi ích của đất nước lên trên sự an nguy của bản thân.

Từ một người phụ nữ bình dị ở vùng quê Nam Bộ, Nguyễn Thị Út đã trở thành Anh hùng, liệt sĩ Út Tịch.

Tên tuổi bà được ghi nhớ không chỉ bởi những chiến công, mà còn bởi một tinh thần đã trở thành câu nói quen thuộc khi nhắc đến phụ nữ Nam Bộ thời chống Mỹ:

“Còn cái lai quần cũng đánh.”

Một câu nói ngắn, nhưng chứa đựng quyết tâm của cả một thế hệ đã chiến đấu trong những năm tháng khốc liệt nhất của lịch sử dân tộc.