NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) “CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH”

Nguyễn Thị Út (Út Tịch) là một gương mặt gắn với cuộc chiến tranh kéo dài dẫn tới ngày đất nước thống nhất. 1931–1968, quê Cầu Kè, Trà Vinh. Để hiểu đúng nhân vật, cần đặt cuộc đời ấy trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt hoặc mất độc lập, khi lựa chọn cá nhân luôn gắn chặt với vận mệnh cộng đồng.

Sinh trong gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ phải đi ở, bà sớm tham gia cách mạng và trở thành chiến sĩ du kích.

Bà tổ chức, chỉ huy nhiều trận đánh, nuôi con giữa chiến trường và nổi tiếng với lời nói được nhà văn Nguyễn Thi ghi lại: “Còn cái lai quần cũng đánh”.

Điểm nổi bật trong câu chuyện Nguyễn Thị Út (Út Tịch) không chỉ nằm ở một khoảnh khắc được lịch sử ghi nhận. Đó còn là quá trình rèn luyện lâu dài, khả năng chịu đựng thiếu thốn, tuân thủ tổ chức và đặt nhiệm vụ lên trên lợi ích riêng. Những chi tiết chưa có nguồn đủ mạnh không được biến thành lời thoại hay giai thoại; hành động có hồ sơ xác nhận chính là lời chứng thuyết phục nhất.

Bà hy sinh năm 1968 và được phong Anh hùng LLVTND.

Nhìn từ hoàn cảnh xuất thân – 1931–1968, quê cầu kè, trà vinh – có thể thấy con đường của Nguyễn Thị Út (Út Tịch) không được tạo nên bởi điều kiện thuận lợi. Chính thử thách của thời đại đã buộc nhân vật phải lựa chọn, học hỏi và trưởng thành. Đóng góp tiêu biểu nêu trên cũng cho thấy lịch sử không chỉ được làm nên ở những trung tâm lớn; một làng quê, một đơn vị cơ sở, một trận địa hoặc một công việc chuyên môn đều có thể trở thành nơi con người thể hiện phẩm giá và năng lực.

Đối với thế hệ trẻ, bài học trung tâm từ Nguyễn Thị Út (Út Tịch) là ý chí không chịu khuất phục, tình mẫu tử và lòng yêu nước của phụ nữ Nam Bộ. Tri ân lịch sử không dừng ở xúc động hay thuộc tên nhân vật, mà cần chuyển thành thái độ học tập nghiêm túc, làm việc có kỷ luật, tôn trọng sự thật và sẵn sàng nhận trách nhiệm trước tập thể. Khi mỗi người hoàn thành tốt phần việc của mình, giá trị của những năm tháng hy sinh mới thực sự được tiếp nối trong hòa bình.