Nguyễn Thị Út (Út Tịch) – "Còn cái lai quần cũng đánh"

Vùng quê Trà Vinh những năm đầu thế kỷ XX là miền đất của những hàng dừa, những con rạch nhỏ và những cánh đồng lúa mênh mông.

Ở đó, cô bé Nguyễn Thị Út lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo.

Từ khi còn nhỏ, Út đã quen với việc cấy lúa, cắt cỏ, chèo xuồng và phụ giúp cha mẹ kiếm sống.

Chiến tranh đến, cuộc sống bình yên của người dân bị đảo lộn.

Những cuộc càn quét, những lần bắt bớ và đàn áp khiến người dân không còn con đường nào khác ngoài đứng lên bảo vệ quê hương.

Năm mới ngoài hai mươi tuổi, Nguyễn Thị Út tham gia lực lượng du kích.

Ban đầu, bà làm công tác giao liên.

Sau đó, với sự gan dạ và nhanh trí, bà được giao chỉ huy một tổ chiến đấu.

Điều khiến đồng đội nể phục là dù vóc người nhỏ bé nhưng bà luôn là người xung phong đi đầu.

Có lần, một toán lính bất ngờ đổ bộ vào làng.

Trong khi nhiều người dân chưa kịp sơ tán, Út Tịch nhanh chóng chia lực lượng thành nhiều tổ nhỏ.

Một tổ đưa người già và trẻ em rút lui.

Một tổ đánh nghi binh.

Còn bà trực tiếp chỉ huy tổ chặn địch.

Tiếng súng vang lên giữa những hàng dừa.

Khói thuốc súng quyện với mùi bùn đất.

Nhờ nắm rõ từng con rạch, từng lối mòn, lực lượng du kích liên tục thay đổi vị trí, khiến đối phương không xác định được quân số thực.

Sau nhiều giờ giao tranh, quân địch phải rút lui.

Người dân trong làng đều được bảo vệ an toàn.

Có người hỏi:

"Sao chị không sợ?"

Út Tịch cười rất hiền rồi đáp:

"Sợ chứ. Nhưng quê hương mình thì mình phải giữ."

Trong nhiều năm chiến đấu, bà vừa làm nhiệm vụ quân sự, vừa nuôi dạy các con.

Có những ngày, ban đêm đi đánh giặc, gần sáng lại trở về cho con ăn rồi tiếp tục ra đồng làm việc như bao người phụ nữ khác.

Đồng đội kể rằng, trong ba lô của Út Tịch luôn có vài bộ quần áo trẻ em và ít bánh dành cho các con.

Một lần, sau trận đánh kéo dài, có người thấy chiếc quần của bà bị rách gần hết.

Đồng đội đùa:

"Quần áo rách hết rồi, đánh làm sao nữa?"

Út Tịch cười lớn và nói:

"Còn cái lai quần cũng đánh!"

Câu nói mộc mạc ấy nhanh chóng lan truyền khắp các đơn vị.

Không phải vì nó hoa mỹ.

Mà bởi nó thể hiện ý chí quyết tâm chiến đấu đến cùng vì độc lập của dân tộc.

Trong những năm sau đó, bà tiếp tục tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ ở vùng đồng bằng Nam Bộ.

Dù nhiều lần bị thương, bà vẫn không rời đơn vị.

Ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một trận chiến ác liệt, Út Tịch đã anh dũng hy sinh.

Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nhân dân địa phương.

Năm 1970, Nhà nước truy tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hình tượng Út Tịch sau này còn trở thành nguyên mẫu trong nhiều tác phẩm văn học, tiêu biểu là tiểu thuyết Người mẹ cầm súng của Nguyễn Thi. Qua ngòi bút của nhà văn, hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ giàu lòng yêu nước, giàu đức hy sinh và đầy nghị lực đã trở thành biểu tượng trong nền văn học cách mạng Việt Nam.

Ngày nay, nhiều trường học, đường phố và công trình tại Trà Vinh và các địa phương khác mang tên Nguyễn Thị Út. Đối với nhiều thế hệ, bà không chỉ là một nữ anh hùng, mà còn là hình ảnh của người mẹ, người chiến sĩ và người phụ nữ Việt Nam kiên cường trong những năm tháng chiến tranh.