Nguyễn Thị Út (Út Tịch) – "Còn cái lai quần cũng đánh!", người mẹ cầm súng huyền thoại

Nguyễn Thị Út (1931–1968), thường được gọi là Út Tịch, quê tại vùng Cầu Kè (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long, trước đây gắn với địa bàn Trà Vinh qua các thay đổi hành chính). Xuất thân trong một gia đình nghèo, từ nhỏ bà phải đi ở đợ, làm thuê và sớm thấu hiểu nỗi cơ cực của người dân dưới ách áp bức.

Khi tham gia cách mạng, Út Tịch nhanh chóng trở thành một nữ du kích mưu trí, dũng cảm. Bà trực tiếp chỉ huy và tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ, vận động quần chúng, xây dựng cơ sở cách mạng, tiêu diệt và làm tan rã nhiều đồn bốt của địch. Theo nhiều tư liệu, bà đã tham gia 23 trận chiến đấu, lập nhiều chiến công xuất sắc và được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam.

Điều đặc biệt ở Nguyễn Thị Út là hình ảnh một người mẹ đông con nhưng không rời chiến trường. Dù cuộc sống vô cùng gian khổ, bà vẫn vừa chăm lo gia đình, vừa cầm súng chiến đấu. Tinh thần ấy được kết tinh trong câu nói nổi tiếng:

"Còn cái lai quần cũng đánh!"

Câu nói mộc mạc nhưng đầy khí phách đã trở thành biểu tượng của ý chí quyết tâm chiến đấu đến cùng vì độc lập, tự do của dân tộc.

Hình tượng Nguyễn Thị Út đã được nhà văn Nguyễn Thi khắc họa trong tác phẩm "Người mẹ cầm súng", một tác phẩm văn học nổi tiếng ca ngợi người phụ nữ Nam Bộ anh hùng trong kháng chiến. Cuốn sách góp phần đưa hình ảnh Út Tịch trở thành biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam "Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang".

Năm 1968, Nguyễn Thị Út anh dũng hy sinh trên chiến trường khi đang làm nhiệm vụ. Tên tuổi của bà được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên cả nước. Hình ảnh Út Tịch – Người mẹ cầm súng mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh và ý chí quật cường của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.