NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – HUYỀN THOẠI “CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH” BÊN DÒNG CỔ CHIÊN
NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – HUYỀN THOẠI “CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH” BÊN DÒNG CỔ CHIÊN
Nguyễn Thị Út (thường được biết đến với tên gọi thân thương Út Tịch) sinh ngày 19 tháng 4 năm 1931 tại làng Tam Ngãi, quận Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh – một vùng quê đồng bằng ngập tràn kênh rạch và bạt ngàn vườn cây trái của vùng đồng bào Kinh - Khmer keo sơn gắn bó. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo khổ, từ nhỏ chị đã phải đi ở đợ làm thuê, chịu đủ mọi đòn roi roi vọt, lăng nhục bất công từ tầng lớp hương hào địa chủ tay sai thời thực dân Pháp. Nỗi uất hận kiếp nô lệ đã rèn đúc trong tâm hồn người con gái miền Tây một cá tính kiên cường, ngang tàng và tinh thần quật khởi mãnh liệt.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chị tham gia du kích địa phương từ năm 1950, làm giao liên dẫn đường cho cán bộ và tham gia vận động nhân dân chống càn quét. Sau năm 1954, khi chính quyền Ngô Đình Diệm mở các đợt khủng bố "tố Cộng, diệt Cộng", lùng sục tàn sát những người kháng chiến cũ, chị cùng chồng là anh Lâm Văn Tịch (một chiến sĩ du kích người Khmer) quyết tâm bám đất, bám làng nuôi giấu cán bộ cách mạng bí mật. Vừa gồng gánh nuôi dạy đàn con thơ, chị vừa trực tiếp tổ chức lực lượng tự vệ mật, biến xóm ấp ven sông thành thế trận lòng dân kiên vững.
Bước vào giai đoạn chống Mỹ, hình ảnh người mẹ Nam Bộ một nách nuôi con nhỏ, một tay ghì chắc khẩu súng carbine đánh giặc đã trở thành nỗi khiếp vía cho binh lính đồn bốt Cầu Kè, Tam Ngãi. Câu nói bất hủ của chị: “Đánh giặc là để giành lấy ruộng đất cho con cái sau này có cái ăn, có độc lập mà sống. Giặc đến nhà thì đàn bà cũng phải đánh, đánh đến khi nào còn cái lai quần cũng đánh!” đã trở thành phương châm sống và chiến đấu hào hùng của phụ nữ miền Nam trong phong trào Đồng Khởi.
Bằng sự mưu trí phi thường, Út Tịch sáng tạo ra những lối đánh du kích độc đáo: lúc thì giả trang làm người đi chợ gánh buồng chuối giấu súng ngắn áp sát đồn bốt để bắn tỉa tên chỉ huy ác ôn; khi thì ngụy trang cùng xuồng ba lá lướt trên mặt kênh chằng chịt, gài mìn bẫy diệt tàu tuần duyên của địch. Trong trận đánh công đồn Cầu Kè năm 1962, một mình chị đã dũng cảm bò qua hàng rào mắt cáo, ném lựu đạn chính xác phá tan ổ hỏa lực đại liên của địch, giải vây cho toàn đội du kích tiến lên làm chủ căn cứ. Tính đến năm 1965, chị đã trực tiếp tham gia và chỉ huy đánh 74 trận lớn nhỏ, lập nên những chiến công vang dội trên khắp mặt trận Trà Vinh.
Ngày 5 tháng 5 năm 1965, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam lần thứ nhất, Nguyễn Thị Út vinh dự được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Đáng tiếc thay, vào ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một đợt ném bom rải thảm tàn bạo của máy bay B-52 tại vùng căn cứ Tân Châu, tỉnh Tây Ninh, người nữ anh hùng kiên cường ấy đã anh dũng hy sinh ở tuổi 37, để lại đàn con thơ cùng hình tượng người mẹ cầm súng sống mãi trong thiên truyện ký "Người mẹ cầm súng" của nhà văn Nguyễn Thi và trong lòng dân tộc.
