NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – NGƯỜI MẸ CẦM SÚNG

Nguyễn Thị Út, thường được người dân Nam Bộ gọi bằng cái tên thân thương là Út Tịch, sinh năm 1920 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Cuộc đời bà gắn liền với một vùng quê nghèo Nam Bộ, nơi những người nông dân quanh năm làm lụng nhưng vẫn phải sống trong cảnh áp bức và bất công.

Tuổi thơ của Út Tịch không có nhiều điều kiện để học hành. Cuộc sống gia đình khó khăn khiến bà sớm phải lao động để phụ giúp người thân. Chính từ những năm tháng cơ cực ấy, bà hiểu sâu sắc nỗi khổ của người dân quê mình.

Khi phong trào cách mạng phát triển ở Nam Bộ, Út Tịch từng bước tham gia các hoạt động yêu nước. Ban đầu, công việc của bà rất giản dị: giúp đỡ cán bộ, chuyển thư từ, đưa tin, che giấu và bảo vệ cơ sở cách mạng. Nhưng càng tham gia, bà càng nhận ra rằng cuộc đấu tranh của quê hương cũng chính là cuộc đấu tranh cho cuộc sống của những người dân nghèo như gia đình mình.

Từ một người phụ nữ nông dân, Út Tịch dần trở thành một cán bộ, một chiến sĩ của cách mạng.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, rồi sau đó là cuộc kháng chiến chống Mỹ, cuộc đời của bà gắn với những năm tháng vô cùng gian khổ. Bà vừa làm nhiệm vụ cách mạng, vừa chăm lo gia đình và nuôi con.

Điều đặc biệt ở Út Tịch là bà không xem việc làm mẹ và việc tham gia cách mạng là hai con đường tách biệt. Với bà, bảo vệ quê hương cũng chính là bảo vệ tương lai của những đứa con mình.

Bà từng trải qua những năm tháng phải xa con để đi làm nhiệm vụ. Những người phụ nữ trong chiến tranh thường phải chịu một sự hy sinh rất riêng: họ vừa phải đối diện với những hiểm nguy của chiến trường, vừa mang trong lòng nỗi lo về gia đình.

Út Tịch cũng vậy.

Có những lúc bà phải gửi con cho người thân hoặc đồng đội chăm sóc để có thể tiếp tục nhiệm vụ. Mỗi lần rời xa con là một lần người mẹ phải nén tình cảm riêng để bước đi.

Nhưng khi trở về, bà lại trở thành một người mẹ rất đỗi bình thường. Bà chăm con, lo từng bữa ăn và cố gắng dành cho các con những gì tốt đẹp nhất trong điều kiện chiến tranh.

Chính sự kết hợp giữa hình ảnh người mẹ và người chiến sĩ đã làm nên nét đặc biệt của Út Tịch.

Trong phong trào cách mạng ở Nam Bộ, bà tham gia nhiều công việc khác nhau, từ vận động quần chúng đến xây dựng cơ sở và trực tiếp chiến đấu. Bà được đồng đội đánh giá là người gan dạ, quyết đoán và có tinh thần trách nhiệm cao.

Nhưng điều đáng quý nhất ở bà không chỉ là lòng dũng cảm.

Đó còn là tình yêu quê hương xuất phát từ những điều rất bình dị.

Út Tịch hiểu rằng nếu quê hương còn chiến tranh thì những đứa trẻ sẽ không thể có một tuổi thơ bình yên. Người mẹ nào cũng mong con mình được lớn lên trong một cuộc sống không có tiếng súng. Vì thế, bà tham gia chiến đấu cũng với mong muốn một ngày đất nước được hòa bình, những người mẹ không còn phải gửi con đi nơi khác để tránh chiến tranh và những đứa trẻ được sống đúng với tuổi thơ của mình.

Hình ảnh ấy đã trở thành biểu tượng cho hàng triệu phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Họ không phải ai cũng cầm súng. Có người ở lại hậu phương chăm sóc gia đình, có người làm giao liên, có người vận chuyển lương thực, có người tham gia đấu tranh chính trị, có người trực tiếp chiến đấu. Mỗi người một công việc, nhưng tất cả đều góp phần tạo nên sức mạnh của cuộc kháng chiến.

Út Tịch là một trong những người phụ nữ tiêu biểu cho thế hệ ấy.

Cuộc đời của bà sau này trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học, trong đó hình tượng người mẹ Nam Bộ vừa giàu tình thương vừa kiên cường đã được khắc họa rất sâu sắc.

Nhưng phía sau hình tượng ấy vẫn là một con người bằng xương bằng thịt, một người phụ nữ từng có những nỗi lo, những phút nhớ con và những mong ước rất đời thường.

Bà không phải một con người không biết sợ hãi. Sự dũng cảm của bà nằm ở chỗ dù biết chiến tranh nguy hiểm, bà vẫn lựa chọn tiếp tục công việc mà mình tin là đúng.

Nguyễn Thị Út qua đời năm 1968, khi cuộc kháng chiến vẫn còn tiếp diễn.

Bà ra đi khi những người con của mình còn nhỏ và đất nước chưa đến ngày thống nhất. Nhưng câu chuyện về cuộc đời bà đã tiếp tục được kể lại qua nhiều thế hệ.

Nhắc đến Út Tịch, người ta nhớ đến một người phụ nữ Nam Bộ mạnh mẽ, một người mẹ giàu tình yêu thương và một chiến sĩ đã dành phần lớn cuộc đời cho quê hương.

Điều khiến câu chuyện của bà có sức lay động đến hôm nay chính là sự giản dị. Bà không sinh ra trong một gia đình quyền quý, không có điều kiện học hành đầy đủ và cũng không bắt đầu cuộc đời với một vị trí đặc biệt.

Bà chỉ là một người phụ nữ của làng quê.

Nhưng chính những người bình thường như bà đã góp phần tạo nên những trang sử phi thường.

Từ hình ảnh Út Tịch, chúng ta có thể hiểu thêm một điều: trong chiến tranh, sự hy sinh không chỉ thuộc về những người ở ngoài mặt trận. Có những người mẹ phải xa con, những người vợ xa chồng, những gia đình chấp nhận thiếu thốn và mất mát để góp sức cho đất nước.

Và vì thế, câu chuyện về Út Tịch không chỉ là câu chuyện về một người phụ nữ cầm súng.

Đó còn là câu chuyện về tình mẫu tử, về lòng yêu quê hương và về sức mạnh của những người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng đất nước trải qua thử thách.

Một người mẹ đã bước vào cuộc chiến với mong muốn giản dị nhất: để một ngày những đứa con của mình và những đứa trẻ trên quê hương được sống trong hòa bình.

Đó chính là điều làm cho hình ảnh Út Tịch vẫn còn được nhắc nhớ, nhiều năm sau khi chiến tranh đã đi qua.