NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – NGƯỜI MẸ CẦM SÚNG GIỮA ĐẤT TRÀ VINH

Chị sinh ngày 19/4/1931 trong một gia đình lao động nghèo. Tuổi thơ của chị gắn với những ngày tháng đi ở, làm thuê, chịu nhiều cơ cực. Khi phong trào cách mạng phát triển tại địa phương, chị tham gia hoạt động kháng chiến, từ công tác giao liên, trinh sát đến trực tiếp chiến đấu trong lực lượng du kích.

Không được đào tạo trong những trường quân sự chính quy, Út Tịch trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu. Chị thông thuộc địa hình sông rạch, vườn cây, đường làng và hiểu rõ đời sống của người dân địa phương. Những điều ấy trở thành lợi thế quan trọng khi chị thực hiện nhiệm vụ nắm tình hình, bảo vệ cơ sở cách mạng và phối hợp với lực lượng vũ trang.

Nhưng điều khiến câu chuyện về Út Tịch trở nên đặc biệt chính là cuộc sống của một người mẹ giữa chiến tranh.

Chồng chị là Lâm Văn Tịch, cũng tham gia kháng chiến. Hai vợ chồng có sáu người con. Trong hoàn cảnh chiến tranh, việc chăm sóc gia đình vốn đã khó khăn, nhưng chị vẫn đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm. Có những thời điểm, chị phải xa nhà để chiến đấu, để lại các con cho người thân và đồng đội chăm nom.

Nhà văn Nguyễn Thi đã gặp gỡ, tìm hiểu cuộc đời Út Tịch và viết truyện ký Người mẹ cầm súng, xuất bản năm 1965. Tác phẩm khắc họa hình ảnh một người phụ nữ Nam Bộ vừa giàu tình thương con, vừa có ý chí chiến đấu kiên cường.

Tên tuổi Út Tịch còn gắn với câu nói nổi tiếng: “Còn cái lai quần cũng đánh!” Câu nói ấy thể hiện quyết tâm không khuất phục trước kẻ thù, đồng thời trở thành một hình ảnh tiêu biểu khi nhắc đến tinh thần chiến đấu của phụ nữ Nam Bộ.

Năm 1968, trong giai đoạn chiến tranh diễn ra ác liệt, Nguyễn Thị Út hy sinh, để lại sáu người con còn nhỏ. Sự ra đi của chị là mất mát lớn đối với gia đình và đồng đội.

Nhiều năm sau chiến tranh, câu chuyện về những người con của Út Tịch vẫn tiếp tục được các nhà báo tìm hiểu, ghi lại. Trong bài viết đăng năm 2013, Báo Pháp Luật Thành phố đã gặp những người con của chị tại quê nhà Tam Ngãi. Qua lời kể của họ, người đọc hiểu thêm về cuộc sống gia đình phía sau hình tượng người mẹ cầm súng trong văn học.

Ngày nay, tại quê hương Tam Ngãi, khu tưởng niệm nữ Anh hùng Nguyễn Thị Út là nơi các thế hệ đến dâng hương, tìm hiểu lịch sử. Những cuộc gặp gỡ nhân chứng từng làm nhiệm vụ bảo vệ chị trong kháng chiến cũng giúp lưu giữ thêm ký ức về cuộc đời người nữ chiến sĩ.

Câu chuyện Út Tịch không chỉ kể về lòng dũng cảm của một nữ du kích, mà còn nhắc đến những hy sinh thầm lặng của người mẹ trong chiến tranh: vừa bảo vệ gia đình, vừa chiến đấu vì độc lập của Tổ quốc.